‍ مشهدی‌صادقخان

یکی از داستانهای شگفت تاریخ مشروطه‌ی ایران آنست که در سال 1326 ق که محمدعلی‌میرزا مجلس را بتوپ بست و همه‌ی نمایندگان مجلس و دیگر پیشروان از ایران گریختند و یا نهان گردیدند و از آنسوی در تبریز ستارخان سر برافراشت و مجاهدان از هر سو بزیر درفش او درآمدند و بدینسان رشته‌ی کارها بدست این طبقه که بیشترشان درس‌ناخوانده بودند افتاد و اینان یک سال بیشتر در برابر دولت کوشیدند و مشروطه را دوباره برگردانیدند در آن یک سال و بیشتر درمیانشان کشاکش و اختلاف نیز روی نداد و همگی با همدیگر برادروار راه رفتند. ولی سپس که محمدعلی‌میرزا برافتاد و مشروطه دوباره شکوهی یافت و باز همان پیشروان (ادبا و فضلا) بمیان آمده رشته را بدست گرفتند در اندک‌زمانی درمیانشان دوتیرگی انقلابی و اعتدالی پدید آمد و این بدتر که آن مردان جانفشان را بدو دسته گردانیده بجان همدیگر انداختند.

چنانکه نوشته‌ایم در سال 1328 ق در تهران مجاهدان دو دسته بودند که خون یکدیگر می‌ریختند : یک دسته بر سر حیدر عمواُغلی هواداران انقلابی و یک دسته بر سر مشهدی‌صادق هواداران اعتدالی. آنان شادروان بهبهانی را کشتند و اینان میرزامحمدعلیخان تربیت و سیدعبدالرزاق را.

پرچم روزانه ش 109 : یکشنبه 10 خرداد 1321

1 comment

درود بر شما
شادروان کسروی اطلاع یا نوشته ای از مجلس کبرای شورا که محمدعلی میرزا تشکیل داد ندارد تا بدانیم اعضای این مجلس چه نفر و چه کسانی بوده اند؟!