ادامه ازقبل👆 ▪︎انسداد (Blocking): در این حالت، ذهن ما برای به یاد آوردن یک خاطره به مشکل برمیخورد. شما مطمئن هستید که چیزی را میدانید، اما نمیتوانید در ذهن خود به اطلاعات آن دست پیدا کنید. به عنوان مثال، گاهی اسم یک شخص را فراموش میکنید، ولی چهره اش را به خوبی به یاد می آوردید. گویی که سدی از آجر در مقابل حافظه ی شما قرار گرفته است که نمی گذارد نام او را به خاطر آورید. می گویید: “نوک زبانم هست” که اصطلاحا به آن ( پدیده ی نوک زبانی) گفته می شود.
▪︎انتساب اشتباه (Misattribution): گاهی اوقات، ما اطلاعات یا خاطرات را به منبع نادرستی نسبت میدهیم. مثلا ممکن است داستانی که دوستتان تعریف کرده بود را به عنوان تجربهی شخصی خود به خاطر می آورید.
▪︎پیشنهادپذیری یا تلقین پذیری (Suggestibility): که یکی از مهمترین و بحثبرانگیزترین گناهان حافظه است. ذهن ما میتواند تحت تأثیر سوالات یا اطلاعات غلط قرار بگیرد و به همین دلیل، خاطراتی نادرست ایجاد کند. مثلاً اگر کسی از شما بپرسد: “جلسه ای که شرکت کردید چگونه بود ؟” حتی اگر در جلسه حضور نداشته اید، ممکن است شروع به ساختن یک خاطره نادرست در ذهن خود کنید.
▪︎تعصب (Bias): احساسات و باورهای فعلی ما میتوانند خاطرات گذشتهمان را تغییر دهند. مثلا اگر اکنون از کسی ناراضی باشید، ممکن است فقط خاطرات نامطلوب از او به یاد آورید، حتی اگر در واقعیت چنین نبوده است. به عبارتی باورها و اعتقادات ما نسبت به خود، اطرافیان و جهان پیرامون، می تواند در به خاطر سپاری اطلاعات نقش داشته باشد. ما خلاء های موجود در حافظه مان را با اعتقادات خود و تفکرات قالبی خود پر می کنیم و هر جا که جزیی گمشده باشد، ما خود آن قسمت را پر خواهیم کرد.
▪︎پافشاری (Persistence): برخی خاطرات، بهخصوص خاطرات ناگوار و دردناک، بهطور مداوم در ذهن ما میمانند و رهایمان نمیکنند، حتی وقتی که تمایل نداریم به آنها فکر کنیم ولی به طور وسواس گونه ذهن ما به آن چسبیده است. جالب است بدانید که این خطاها نه به دلیل بیماری بلکه به دلیل عملکرد طبیعی مغز ما ایجاد میشوند و همه ما ممکن است درگیر آنها باشیم اگر فکر کنید که حافظه شما از این خطاها مصون است، ممکن است به این مسئله توجه نداشته باشید.
■راهکار محافظت: ۱. شکاک باشید: اولین قدم برای محافظت از حافظه و ذهن خود در برابر تأثیرات غلط، شکاک بودن و پرسشگری است. هرگاه با یک ادعا یا خاطرهای روبرو میشوید که به نظر غیرواقعی میآید، آن را به چالش بکشید. ۲. به دنبال شواهد علمی باشید: همیشه به دنبال شواهد معتبر و پژوهشهای علمی بگردید که ادعاها را تأیید یا رد کنند. اگر چیزی علمی نباشد، احتمال اینکه نادرست باشد زیاد است. ۳. خاطرات خود را بازبینی کنید: گاهی اوقات بازبینی خاطرات و تجربیات گذشته میتواند به شما کمک کند تا بفهمید که چگونه تحت تأثیر اطلاعات نادرست قرار گرفتهاید. این کار به تقویت حافظه و جلوگیری از پیشنهادپذیری کمک میکند. ۴. از تعصبات خود آگاه باشید: شناختن تعصبات شخصی و اینکه چگونه میتوانند بر حافظه و تجربیات شما تأثیر بگذارند، یک گام مهم در محافظت از ذهن شما است. گاهنامه مدیر