به نام عقلانیت، به کام مردم!

علی‌اشرف فتحی


🔴 سخنان آیت‌الله‌العظمی سیستانی در دومین دیدارش با خانم جنین پلاسچارت؛ نماینده ویژه سازمان ملل در امور عراق که با واکنش مدیر روزنامه کیهان در ایران مواجه شد، در نوع خود یک موضع‌گیری مهم و تاریخی قلمداد می‌شود. آقای سیستانی که پیش از شیوع کرونا نیز با خانم پلاسچارت دیدار کرده بود، در این دیدار گفت:

🔴 «انتخابات پارلمانی که قرار است سال آینده برگزار شود، از اهمیت بالایی برخوردار است و باید شرایط لازم را برای آن فراهم آورد که به نتایج آن درجه بالایی از اعتبار بدهد تا شهروندان را به مشارکت گسترده در آن ترغیب کند و برای این هدف باید مطابق با یک قانون منصفانه و عادلانه و به دور از منافع شخصی برخی فراکسیون‌ها و طرف‌های سیاسی انجام شود همچنان که باید در مراحل مختلف برگزاری آن، روند شفافیت مراعات شود و نظارت بر آن به صورت جدی و با هماهنگی بخش مربوطه در سازمان ملل متحد صورت گیرد».

🔴 دعوت یک مرجع تقلید و رهبر دینی برجسته شیعه از ناظران داخلی برای هماهنگی با ناظران سازمان ملل برای حسن انجام انتخابات آتی عراق، از آن رو حائز اهمیت است که آقای سیستانی در تحولات سیاسی دو دهه اخیر عراق از پذیرفتن مقامات داخلی عراق اجتناب کرده و علاوه بر برخی مقامات کشورهای شیعه ایران و لبنان، با برخی مقامات بین‌المللی از جمله بان کی مون؛ دبیر کل پیشین سازمان ملل و نمایندگان این سازمان و نیز مدیرانی سازمان پزشکان بدون مرز دیدار کرده است. وی با این سیاست کوشیده که موضع انتقادی و بی‌طرفانه خود را نسبت به مقامات داخلی عراق حفظ کند. رقابت شدید بین گروه‌ها و احزاب سیاسی عراق به حدی است که هرگونه دیدار با سیاسیون عراقی به موضع مستقل و غیر دولتی مرجعیت دینی لطمه وارد می‌کند.

🔴 میزان انتقادات به عملکرد ناموفق دولتمردان عراقی در یک دهه گذشته و افزایش دخالت‌های خارجی، عرصه را بر مردم این کشور تنگ‌تر کرده و سبب شده که آنها نتوانند مزه شیرین دموکراسی و حکومت انتخابی را پس از قرن‌ها استبداد بچشند. در شرایطی که دولت مرکزی هر روز ضعیف‌تر شده و بیش از قبل متهم به فساد و باندبازی می‌شود، زعیم شیعیان به دو راهکار برای جلوگیری از تضییع حقوق مردم متوسل شده است؛
نخست آنکه او از اعتراضات مردمی سال گذشته در عراق حمایت کرد و نگذاشت ملاحظات مرسوم نهادهای سنتی، بهانه‌ و محملی برای شکاف میان روحانیت شیعه و مردم شود. وی در عین اینکه از معترضان می‌خواست به خشونت متوسل نشوند، از دولت نیز می‌خواست به خواسته‌های معترضان گردن نهد.

🔴 از منظر سیاست خارجی نیز آقای سیستانی راهکار خود را با دو رویکرد به پیش برد؛ مخالفت با هرگونه دخالت کشورهای خارجی در امور عراق و لزوم احترام همگان به حاکمیت ارضی این کشور. دومین رویکرد آقای سیستانی نیز همراهی و همکاری با نهادهای مشروع و معتبر بین‌المللی و استفاده از پتانسیل آنها برای جلوگیری از تضییع حقوق مردم عراق بوده است.

🔴 این رویکرد آقای سیستانی شاید در فضای جامعه ما که نوعی نگاه منفی نسبت به نهادهای بین‌المللی ترویج می‌شود، غریب و نامفهوم به نظر می‌رسد. در کشور ما اگرچه متولیان دیپلماسی استفاده حداکثری را از این نهادها برده و می‌برند، ولی تبلیغات رایج همواره بر مبنای بی‌اعتمادی حداکثری به این نهادها بوده است. ولی در کشوری مانند عراق که روحانیون شیعه مطرح آن همچون مرحومان سید محمدباقر و سید عزیز حکیم رابطه بسیار حسنه‌ای با قدرت‌های برتر غربی داشته و برای حمله به کشورشان با دولت تندروی جرج بوش همکاری نزدیک و دیدارهای متعدد داشتند، آقای سیستانی مهم‌ترین شخصیت شیعه عراق بود که حاضر به هیچ‌گونه دیداری با مقامات سیاسی و نظامی حمله‌کننده به عراق نشد. در ابتدای دوره پس از صدام که آمریکایی‌ها اداره مستقیم عراق را بر عهده داشتند و حاکم آمریکایی عراق تلاش فراوانی برای دیدار با زعیم شیعیان انجام داد، اما سید نجف حاضر به هیچ دیداری با آنان نشد. اما او سیاست واقع‌بینانه‌ای را در پیش گرفت و خانه خود را به روی نهادهای معتبر و موجهی مانند سازمان ملل و پزشکان بدون مرز نبست و دیدارهای متعددی با آنان داشته است.

🔴 بنابر این، رویکرد آقای سیستانی نسبت به نهادهای مقبول بین‌المللی نه تنها در عراق، امری غریب و نامعمول نیست، بلکه بسیار قابل دفاع‌تر از رویکرد دیگر روحانیون شیعه فعال این کشور به نظر می‌رسد. علاوه بر خاندان حکیم که روابط گسترده با غربی‌ها داشته، مقتدا صدر نیز روابط حسنه و نزدیکی با سعودی‌ها برقرار کرده و مورد الطاف و بذل و بخشش‌های آنان قرار گرفته است. در حالی که آقای سیستانی سعی کرده تا حد ممکن از روابط سیاسی حاشیه‌ساز که سودی برای عراقی‌ها ندارد دوری کند........

ادامه در لینک زیر :
https://bit.ly/2HbwNS0


جان آگه با #فرهیختگان

Comments

Be the first to add a comment