مثالی از مشکلات مداخله‌گرایی
سیاست‌گذاران خیرخواه دولتی با نیت خیر می‌خواهند در خرید شیر به خانواده‌های کم درآمد کمک کنند و یک سقف قیمت برای مقرون‌به‌صرفه کردن شیر گاو تعیین کنند. «سقف قیمت» یک دستور دولتی است و تعیین می‌کند در ازای فروش آن محصول حداکثر قیمت پولی که می‌توان «قانونا» دریافت کرد، چقدر است.
در هر حال تولیدکنندگان شیر در مقابل دستور دولت منفعل و کت‌بسته نیستند. آن‌ها رفتار خود را با سقف قیمت تعدیل و تنظیم می‌کنند و مقداری شیر را به بازار عرضه نمی‌کنند، تا قیمت شیر دوباره از سقف قیمت تعیین‌شده فراتر رود. این کاهش عرضه شیر در حالی رخ می‌دهد که آن شیر قبلا به اندازه کافی در دسترس همه مصرف‌کنندگان بود؛ از جمله همان خانواده‌های کم درآمد که قرار بود ذینفعان کنترل قیمت دولتی باشند. این همه داستان نیست؛ مصرف‌کنندگان در پاسخ به کاهش عرضه شیر به سراغ جایگزین‌های شیر نظیر شیرسویا و شیربادام می‌روند که موجب افزایش تقاضا و افزایش قیمت این کالاها خواهد شد و برای کم درآمدترین خانواده‌های جامعه، این کالاها بیش از پیش مقرون‌به‌صرفه نخواهند بود.
از این نقطه نظر، سیاست‌گذاران دولتی با یک تصمیم مواجه هستند. آن‌ها می‌توانند کنترل قیمت شیر گاو را حذف کنند که موجب می‌شود تا تولیدکنندگان در پاسخ به افزایش قیمت، شیر بیشتری به بازار روانه کنند و مقدار عرضه شیر افزایش یابد و یا می‌توانند مقررات بیشتری بر تولیدکنندگان وضع کنند. به عنوان مثال، آن‌ها می‌توانند در تلاشی برای مقرون‌به‌صرفه کردن جایگزین‌های شیر بر این کالاها نیز کنترل قیمتی وضع کنند. یا می‌توانند همزمان با کنترل قیمتی بر شیر تلاش کنند تولیدکنندگان را از طریق اعطای سوبسید به افزایش عرضه تشویق کنند. یا می‌توانند تولید شیر را با زور قوه قهریه مصادره کنند که طی آن دارایی‌های خصوصی به کنترل دولت در‌می‌آید.
مثال فوق یک طبع‌آزمایی فکری توسط لودویگ فون میزس برای نشان دادن مشکلات مداخله‌گرایی ارائه شد که به تلاش برای دستکاری فعالیت‌های اقتصادی برای همسوکردن آن‌ها با اهداف سیاست‌گذاران دولتی است تا رجحان‌های سیاست‌گذاران را به جای رجحان‌های کنش‌گران اقتصادی بنشاند. چنین برنامه‌ریزی‌هایی برای بخشی از کل فعالیت اقتصادی یا خرده برنامه‌ریزی‌ها، زاده فرآیند بازار نیست و نهایتا بن‌بست‌های اقتصادی شعاع مداخلات دولتی را بیشتر کرده و ناکارآمدی‌های آن را آشکارتر میسازد.
✅ @karkhone
سیاست‌گذاران خیرخواه دولتی با نیت خیر می‌خواهند در خرید شیر به خانواده‌های کم درآمد کمک کنند و یک سقف قیمت برای مقرون‌به‌صرفه کردن شیر گاو تعیین کنند. «سقف قیمت» یک دستور دولتی است و تعیین می‌کند در ازای فروش آن محصول حداکثر قیمت پولی که می‌توان «قانونا» دریافت کرد، چقدر است.
در هر حال تولیدکنندگان شیر در مقابل دستور دولت منفعل و کت‌بسته نیستند. آن‌ها رفتار خود را با سقف قیمت تعدیل و تنظیم می‌کنند و مقداری شیر را به بازار عرضه نمی‌کنند، تا قیمت شیر دوباره از سقف قیمت تعیین‌شده فراتر رود. این کاهش عرضه شیر در حالی رخ می‌دهد که آن شیر قبلا به اندازه کافی در دسترس همه مصرف‌کنندگان بود؛ از جمله همان خانواده‌های کم درآمد که قرار بود ذینفعان کنترل قیمت دولتی باشند. این همه داستان نیست؛ مصرف‌کنندگان در پاسخ به کاهش عرضه شیر به سراغ جایگزین‌های شیر نظیر شیرسویا و شیربادام می‌روند که موجب افزایش تقاضا و افزایش قیمت این کالاها خواهد شد و برای کم درآمدترین خانواده‌های جامعه، این کالاها بیش از پیش مقرون‌به‌صرفه نخواهند بود.
از این نقطه نظر، سیاست‌گذاران دولتی با یک تصمیم مواجه هستند. آن‌ها می‌توانند کنترل قیمت شیر گاو را حذف کنند که موجب می‌شود تا تولیدکنندگان در پاسخ به افزایش قیمت، شیر بیشتری به بازار روانه کنند و مقدار عرضه شیر افزایش یابد و یا می‌توانند مقررات بیشتری بر تولیدکنندگان وضع کنند. به عنوان مثال، آن‌ها می‌توانند در تلاشی برای مقرون‌به‌صرفه کردن جایگزین‌های شیر بر این کالاها نیز کنترل قیمتی وضع کنند. یا می‌توانند همزمان با کنترل قیمتی بر شیر تلاش کنند تولیدکنندگان را از طریق اعطای سوبسید به افزایش عرضه تشویق کنند. یا می‌توانند تولید شیر را با زور قوه قهریه مصادره کنند که طی آن دارایی‌های خصوصی به کنترل دولت در‌می‌آید.
مثال فوق یک طبع‌آزمایی فکری توسط لودویگ فون میزس برای نشان دادن مشکلات مداخله‌گرایی ارائه شد که به تلاش برای دستکاری فعالیت‌های اقتصادی برای همسوکردن آن‌ها با اهداف سیاست‌گذاران دولتی است تا رجحان‌های سیاست‌گذاران را به جای رجحان‌های کنش‌گران اقتصادی بنشاند. چنین برنامه‌ریزی‌هایی برای بخشی از کل فعالیت اقتصادی یا خرده برنامه‌ریزی‌ها، زاده فرآیند بازار نیست و نهایتا بن‌بست‌های اقتصادی شعاع مداخلات دولتی را بیشتر کرده و ناکارآمدی‌های آن را آشکارتر میسازد.
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment