«استاندارد جهانی قابل قبولِ» مجلس یازدهم
فراکسیونبندی در مجلس ۴۱ درصدی
زیتون ـ محمدرضا سرداری: در حالیکه فقط یک هفته تا بازگشایی مجلس یازدهم باقی مانده؛ مجلس دهم یکی از شلوغترین دورههای فعالیت خود را از سر میگذارند. این فعالیت مضاعف بیشتر از سوی نمایندگانی است که صلاحیت آنان برای شرکت در انتخابات مجلس یازدهم از سوی شورای نگهبان رد شده بود. طرحهایی چون محدودیت نظارت شورای نگهبان و عزل حقوقدانان این نهاد تا اصلاح قانون انتخابات مجلس و همچنین نطقهای آتشین و نامهنگاری به سران نظام. این اقدامات دیرهنگام اما به باور برخی ناظران به تیرهای انتقامی شباهت دارد که به سمت مسبب رد صلاحیتها رها میشود. از سوی دیگر نمایندگان برگزیده از نظر شورای نگهبان و راه یافته به مجلس هم پیش از آغاز به کار مجلس، رایزنی برای تشکیل فراکسیونها و ریاست مجلس را آغاز کردهاند.
یازدهمین مجلس شورای اسلامی در حالی تشکیل میشود که طبق آمار رسمی تنها ۴۱ درصد دارندگان حق رای در آن شرکت کردهاند. یعنی پایینترین نرخ میزان مشارکت در انتخابات در طی ۴۰ سال اخیر.
مجلس یازدهم و مشروعیت آن
ثبت رکورد پایینترین نرخ مشارکت برای مجلس یازدهم، این سوال را ایجاد میکند که آیا کاهش مشارکت مردم در انتخابات مجلس میتواند به کاهش یا عدم مشروعیت آن منجر شود؟ از نظر حقوقدانان چنین معیاری در حقوق اساسی و اداری وجود ندارد. در واقع قانون معیاری برای مشروعیت یا عدم مشروعیت یک نهاد انتخابی بر اساس میزان مشارکت رایدهندگان تعیین نکرده است؛ اما از منظر سیاسی کاهش مشارکت میتواند تبعات مهمی بدنبال داشته باشد.
پیش از برگزاری انتخابات مجلس، بسیاری از مخالفان جمهوری اسلامی و حتی برخی از اصلاح طلبان خواستار تحریم یا عدم مشارکت در انتخابات مجلس یازدهم شدند با این هدف که از مجلس مهندسی شده مشروعیتزدایی کنند. اما برخی اصلاحطلبان مخالف این سیاست بودند و عدم شرکت را امری بیفایده و صرفا خالی کردن میدان برای رقیب توصیف میکردند. بهزاد نبوی، نایب رییس مجلس ششم، که خود بارها صلاحیتش در دورههای مختلف انتخابات مجلس تایید و رد شده است؛ از جمله مخالفان تحریم یا عدم شرکت در انتخابات بود. وی که در انتخابات اخیر رای داده اخیرا به روزنامه سازندگی گفت که تحریم انتخابات کار اشتباهی بود. به باور وی میزان ۴۱ درصد مشارکت از منظر استانداردهای جهانی، درصدی قابل قبول است.
نرخ مشارکت و استانداردهای جهانینرخ مشارکت در کشورهای مختلف بر حسب جمعیت، نوع حکومت و نوع انتخابات تنوع زیادی دارد؛ از این رو به باور کارشناسان نمیتوان استاندارد مشخصی برای نرخ مشارکت ارائه داد. اما آمارهای موجود نشان میدهد که در کشورهای بسیار کمی نرخ مشارکت زیر ۵۰ درصد است. نرخ مشارکت در کشورهای توسعه یافته در چند دهه نشان میدهد که میزان مشارکت در انتخاباتهای پارلمانی این کشورها هیچگاه به زیر ۷۰ درصد نرسیده است. بر اساس دادههای موسسه بینالمللی «حمایت از انتخابات و دمکراسی» میانگین مشارکت در اکثر کشورهای در حال توسعه نیز بالای ۵۰ درصد بوده است. تنها در برخی مقاطع کشورهایی نظیر جمهوری آذربایجان و مکزیک نوساناتی را تجربه کرده و در برخی دوره ها مشارکت در آن کشورها تا مرز ۴۰ درصد نیز افت داشته است.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/76369