حال ناخوش روستاهای ایران
آخرين آماری كه در آن جمعيت روستايي ايران نيمي از جمعيت كشور را تشكيل ميدهد، مربوط است به سرشماری سال 45. در اين سال 53 درصد جمعيت در روستاها ساكن بودند و 47 درصد در شهرها. پس از اين تاريخ هر دهه جمعيت روستايي كشور به ميزانهاي مختلفي كاهش پيدا ميكرد.
اين كاهش جمعيت روستايي در دهههاي اخير سرعتي چند برابري گرفت به حدي كه در سال 1385 سهم جمعيت روستايي از جمعيت كشور 32 درصد و سهم جمعيت شهري به 68 درصد رسيد. مساله نگرانكننده زماني روي داد كه رشد جمعيت روستايي كشور كه در 20 سال گذشته كاهش يافته بود، از 1/21 درصد به منهاي 44 درصد در بازه زماني سالهاي 75 تا 85 رسيده است.
روند مهاجرت از روستاها به حدي شدت گرفت كه پيش بيني ميشود در آمار سال 1395 تنها 22 درصد جمعيت ايران ساكن روستا باشند. اگر در دهههاي گذشته جمعيت روستايي ايران كاهش شش يا هفت درصدي داشت در يك دهه اخير جمعيت روستايي ايران با كاهشي 20 درصدي مواجه بوده است.
تمركز امكانات مختلف زندگي در شهرها و جذابيتهاي زندگي شهري باعث شده است كه هر سال تعداد زيادي از روستانشينان كشور خانه و كاشانه را رها كنند و راهي زندگي پر زرق و برق شهري شوند، اما زندگي شهري چندان هم به كام آنها نیست. حاشيهنشيني در شهرها و هزار و يك پيامد آن تنها بخشي از سناريوي خالي شدن روستاهاست.
با اين اوصاف به نظر ميرسد حذف شعر «خوشا به حالت از روستايي، چه شاد و خرم چه با صفايي» از كتابهاي ابتدائي كاري درست بوده است، زيرا با اين روندي كه در حال طي شدن است در كمتر از چند دهه در كشور ما ديگر روستايي وجود نخواهد داشت كه حالش خوش باشد. خالي از سكنه شدن 33 هزار روستا از 64 هزار روستاي كشور با خود تبعات مختلفي را براي شهر و روستا و در سطح كلان براي كل كشور به همراه دارد.
براي چند لحظه اگر به تصويري كه از روستا داريم رجوع كنيم، در آن تصاويري مانند زمينهاي كشاورزي، دامها و درختان ميوه را به ياد ميآوريم، زماني كه روستا خالي از سكنه و غيرمولد شود نخستين ضربه آن به بخش كشاورزي كه يك بخش زيرساختي و مهم كشور است ميرسد. البته اقتصاد تنها يك سوي ماجراست، خالي از سكنه شدن روستاها با خود تبعات ديگري به همراه دارد كه بعضي از آنها در كشور ما نوپديد و مخصوص يك دهه اخير هستند.
نميتوان به 22 درصد جمعيت روستايي باقيمانده هم چندان دل بست، زيرا روستاهاي كشور ما در حال حاضر بيشتر به خانه سالمندان شباهت دارند و محلي براي سكونت سالخوردگان شدهاند. وقتي جوانان از روستا ميروند ديگر زاد و ولدي هم نخواهد بود و به همين دليل وضعيت از اين بدتري هم در راه است.
در بيشتر موارد مهاجران از روستا به شهر، مردها هستند و به همين دليل تعادل جمعيت روستايي به هم ميخورد، به حدي كه گفته ميشود در شهر تهران در برابر هر 100 زن يا دختر، 120 مرد يا پسر وجود دارد، اما در روستاها در مقابل هر 100 دختر يا زن، 90 پسر يا مرد وجود دارد. اگر سياستها تغيير نكنند و بيتوجهي به روستا همچنان ادامه داشته باشد در آيندهاي نه چندان دور تبعات اين مساله از اين هم بيشتر خواهد شد./
سلامت نیوز
🆔 @RuralWomenIssues 👩🌾