خیلی پیش از ظهور نازی‌ها، سوسیالیست‌های آلمان و ایتالیا از روش‌هایی استفاده می‌کردند که بعدها نازی‌ها و فاشیست‌ها با مهارت تمام به کار گرفتند.

این فاشیست‌ها نبودند که کودکان را از خردسالی به سازمان‌های سیاسی کشاندند تا اندیشه‌شان را شکل دهند؛ این کار را سوسیالیست‌ها آغاز کردند. این فاشیست‌ها نبودند که ورزش و بازی و فوتبال و پیاده‌روی را در باشگاه‌های حزبی سازمان دادند تا اعضا به اندیشه‌های دیگر آلوده نشوند؛ این هم ابتکار سوسیالیست‌ها بود.

سوسیالیست‌ها بودند که نخستین‌بار اصرار کردند عضو حزب باید با شیوه‌ی سلام‌کردن و خطاب‌کردنش از دیگران متمایز شود. آنان بودند که با ایجاد «سلول‌ها» و سازوکارهای نظارت دائمی بر زندگی خصوصی، الگوی حزب توتالیتر را پی‌ریزی کردند.

وقتی هیتلر به قدرت رسید، لیبرالیسم در آلمان مرده بود؛ و این سوسیالیسم بود که آن را کشته بود.

از کتاب "راه بردگی" فردریش فون هایک

Comments

Be the first to add a comment