✳️ ویژگی‌های بازی زبانی پست مدرنی ایرانی چیست؟
باید عرض کنم که بازی زبانی در پسا ساختار گرایی و پست مدرن مطرح شد که بقول شما یک شاخصه و فاکتور جهانی دارد و با ترجمه شعر و ادبیاتش به زبا نهای گوناگون در جوامع مختلف هم پذیرفته شد و هنرمندان و شاعران هم به اندازه ی قابلیت و ظرفیت خود از این بازی زبانی استفاده ی بجا و نابجا می کنند !؛
گاهی تقلید آنقدر کورکورانه و نخ نماست که اصلا با زبان بومی و منطقه ای شاعر و نویسنده و منتقد بیگانه است و بیشتر به شطحیات پست مدرنی و پرت و پلا گویی و ذهن پربشی و زبان پریشی می رسد و سر از بیماریهای شیزوفرنی و اسکیزو فرنی در میآورد یعنی هذیان و اباطیل !!
اما هستند شاعران و نویسندگانی که زحمت می کشند زبان را که در هنر ناهنجار است و مثل زبان علم و دانش هنجار و نرم نیست حتی در حالت ناخودآگاه و تخیلی اش که آشفتگی و پریشانی فاعل شناسا و گوینده و سراینده را نیز در میان متن بهمراه دارد بسمت توهم .و هذیان افراطی و اباطیل که نوعی بیماری محسوب می شود نبرند
بازی زبانی در پسامدرن بیشتر به فلسفه و جهان بینی شاعر و نویسنده و هنرمند بر می گردد که فلسفه ی قاره ای را در مقابل فلسفه تحلیلی پذیرفته است و از علم دقیق و نظم آهنین مدرن فراتر رفته و فرار به جلو و چند وجهی جهان های موازی و دنیاهای گوناگون و منطق فازی و فیزیک کوانتومی و هندسه ی تحلیلی فضایی و حساب احتمالات و غیره که بهترین نوع این تفکر و نگاه در مکتب دریافت فرانکفورت اتفاق افتاد استفاده می شود
این بازی های زبانی حجمی و چند وجهی در یک متن باز حلقوی و تونلی سر از هرجا و حتی ناکجا آباد هم در میآورد و از همه چیز می گوید و هیچ چیز هم شاید دستگیر خواننده بشود یا نشود !!
اما بیشتر این بازی های زبانی در زبان ما الهام گرفته از زبان ترجمه و پیچیدگی دنیای جدید و ابهام و ایهام دار سخن گفتن است که در هر دو صورت ساده و پیچیده اش ضرر ها و زیانهای خودش را دارد همانطور که اطناب ممل و ایجاز مخل خودش در ادبیات یک عیب محسوب می شود پیچیدگی زیاد حسن نیست بلکه عیب است !!
در ادبیات گذشته ی کلاسیک ما خاقانی غول پیچیده گویی بود و با با طاهر شاعر عارف ژولیده و مشوش خاطر ساده ی روستایی
اما حافظ و سعدی و فردوسی و مولانا در اشعارشان تناسب بین سادگی و پیچیدگی را حفظ کردند تا جایی که اشعار سعدی به سهل ممتنع معروف شد و اشعار مولانا در فضای فرا واقع سورریالیسم سروده شد بی توجه به زبان و فرمالیسم !!
اما حضرت حافظ رند ساده ای بود که دست سعدی و مولانا را از پشت خواند و در زبانش بکار بست !! و زیباترین اشعار را از نظر هنری و چگونه گفتن و مینا کاری و ظرافت های زبانی را با ویرایش و آرایه و صنعت گری ظریف زبانی آفرید
اما به نظرم بازی های زبانی اگر دوز دوز بازی با کلمات باشد و به ذات کلمه و شی تبدیل نگردد هرچند هم شیک و مهندسی شده باشد دم شالش از زیر عبای شعر می زند بیرون !!
تازه اگر زبان و بازی زبانی را درست فهم و بکار بگیریم به جایی می رسیم که مولانا رسید و پرونده ی شعر و زبان را بست و از زندان زبان گریخت و به فرا شعر و پشت کلمه و جان و روح کلمه رسید و‌جسم و قالب کلمه را وانهاد
حرف و گفت و صوت را بزنم زنم
تا که بی این هر سه با تو دم زنم
این جهان زندان و ما زندانیان
بشکن این زندان و خود را وارهان
آنگاه به نگاه و سکوت و ملکوت رسید
سکوت سرشار از سخنان ناگفته است
شعرهای ناسروده
نانوشته
نادیده
که موج صدایش در جهان کوانتومی هست و ما را احاطه کرده و فقط باید ذهن و زبانمان را با فرکانسش تنظیم کنیم !!
تو خود حجاب خودی حافظ زمیان برخیز !!
❇️ فرهاد شکوهی
۱۴۰۰/ ۲/۱۴
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
باید عرض کنم که بازی زبانی در پسا ساختار گرایی و پست مدرن مطرح شد که بقول شما یک شاخصه و فاکتور جهانی دارد و با ترجمه شعر و ادبیاتش به زبا نهای گوناگون در جوامع مختلف هم پذیرفته شد و هنرمندان و شاعران هم به اندازه ی قابلیت و ظرفیت خود از این بازی زبانی استفاده ی بجا و نابجا می کنند !؛
گاهی تقلید آنقدر کورکورانه و نخ نماست که اصلا با زبان بومی و منطقه ای شاعر و نویسنده و منتقد بیگانه است و بیشتر به شطحیات پست مدرنی و پرت و پلا گویی و ذهن پربشی و زبان پریشی می رسد و سر از بیماریهای شیزوفرنی و اسکیزو فرنی در میآورد یعنی هذیان و اباطیل !!
اما هستند شاعران و نویسندگانی که زحمت می کشند زبان را که در هنر ناهنجار است و مثل زبان علم و دانش هنجار و نرم نیست حتی در حالت ناخودآگاه و تخیلی اش که آشفتگی و پریشانی فاعل شناسا و گوینده و سراینده را نیز در میان متن بهمراه دارد بسمت توهم .و هذیان افراطی و اباطیل که نوعی بیماری محسوب می شود نبرند
بازی زبانی در پسامدرن بیشتر به فلسفه و جهان بینی شاعر و نویسنده و هنرمند بر می گردد که فلسفه ی قاره ای را در مقابل فلسفه تحلیلی پذیرفته است و از علم دقیق و نظم آهنین مدرن فراتر رفته و فرار به جلو و چند وجهی جهان های موازی و دنیاهای گوناگون و منطق فازی و فیزیک کوانتومی و هندسه ی تحلیلی فضایی و حساب احتمالات و غیره که بهترین نوع این تفکر و نگاه در مکتب دریافت فرانکفورت اتفاق افتاد استفاده می شود
این بازی های زبانی حجمی و چند وجهی در یک متن باز حلقوی و تونلی سر از هرجا و حتی ناکجا آباد هم در میآورد و از همه چیز می گوید و هیچ چیز هم شاید دستگیر خواننده بشود یا نشود !!
اما بیشتر این بازی های زبانی در زبان ما الهام گرفته از زبان ترجمه و پیچیدگی دنیای جدید و ابهام و ایهام دار سخن گفتن است که در هر دو صورت ساده و پیچیده اش ضرر ها و زیانهای خودش را دارد همانطور که اطناب ممل و ایجاز مخل خودش در ادبیات یک عیب محسوب می شود پیچیدگی زیاد حسن نیست بلکه عیب است !!
در ادبیات گذشته ی کلاسیک ما خاقانی غول پیچیده گویی بود و با با طاهر شاعر عارف ژولیده و مشوش خاطر ساده ی روستایی
اما حافظ و سعدی و فردوسی و مولانا در اشعارشان تناسب بین سادگی و پیچیدگی را حفظ کردند تا جایی که اشعار سعدی به سهل ممتنع معروف شد و اشعار مولانا در فضای فرا واقع سورریالیسم سروده شد بی توجه به زبان و فرمالیسم !!
اما حضرت حافظ رند ساده ای بود که دست سعدی و مولانا را از پشت خواند و در زبانش بکار بست !! و زیباترین اشعار را از نظر هنری و چگونه گفتن و مینا کاری و ظرافت های زبانی را با ویرایش و آرایه و صنعت گری ظریف زبانی آفرید
اما به نظرم بازی های زبانی اگر دوز دوز بازی با کلمات باشد و به ذات کلمه و شی تبدیل نگردد هرچند هم شیک و مهندسی شده باشد دم شالش از زیر عبای شعر می زند بیرون !!
تازه اگر زبان و بازی زبانی را درست فهم و بکار بگیریم به جایی می رسیم که مولانا رسید و پرونده ی شعر و زبان را بست و از زندان زبان گریخت و به فرا شعر و پشت کلمه و جان و روح کلمه رسید و‌جسم و قالب کلمه را وانهاد
حرف و گفت و صوت را بزنم زنم
تا که بی این هر سه با تو دم زنم
این جهان زندان و ما زندانیان
بشکن این زندان و خود را وارهان
آنگاه به نگاه و سکوت و ملکوت رسید
سکوت سرشار از سخنان ناگفته است
شعرهای ناسروده
نانوشته
نادیده
که موج صدایش در جهان کوانتومی هست و ما را احاطه کرده و فقط باید ذهن و زبانمان را با فرکانسش تنظیم کنیم !!
تو خود حجاب خودی حافظ زمیان برخیز !!
❇️ فرهاد شکوهی
۱۴۰۰/ ۲/۱۴
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment