✳️ طرح واره چیست؟
❇️ طرح واره ها در واقع باورهای منفی زندگی یا الگوهای مضری هستند که بخاطر شرایط زندگی و نحوه رشد (برآورده نشدن نیازهای عاطفی در کودکی) در فرد ایجاد شده و باعث عزت نفس پایین، عدم ارتباط با دیگران، مشکل در بیان احساسات و عواطف، نگرانی بیش از حد در مورد مسائل اساسی و …می گردد.
بعنوان مثال برخی از باورهای طرحواره عبارتند از : من دوست داشتنی نیستم، من شکست خورده ام، کسی به من اهمیت نمی دهد، من برای هیچکسی مهم نیستم و …
❇️ انواع طرحواره درمانی به شرح زیر است:
◀️ محرومیت عاطفی:
این باور که هیچوقت نیازهای اولیه شما مثل مراقبت، راهنمایی، محافظت، همدلی و …برآورده نمی شود.
◀️ رهاشدگی:
این باور که دیگران شما را ترک می کنند، هیچ رابطه ای پایدار نیست، آدمها غیر قابل اعتماد هستند و بلاخره یک روزی تنها می مانید.
◀️ بی اعتمادی یا سوء تفاهم:
دیگران بدنبال سوء استفاده و صدمه زدن به ما هستند و نباید به آنها اطمینان کنیم.
◀️ نقص:
باوری که می گوید من یک چیزی کم دارم و در نظر بقیه دوست داشتنی نیستم و به همین خاطر طرد می شوم.
◀️ انزوای اجتماعی:
احساس تنهایی شدید و غریبه بودن با دیگران.
◀️ آسیب پذیری:
این باور که دنیا جای خطرناکی است و هر لحظه ممکن است یک اتفاق بد رخ دهد و ما را با چالش های مختلف روبرو کرده و به ما آسیب بزند.
◀️ وابستگی یا بی کفایتی:
شما نمی توانید به تنهایی تصمیم بگیرید و حتما یک نفر باید برای انجام مسئولیت های روزانه تان به شما کمک کند.
◀️ خود توسعه نیافته:
به این معنا که شما هیچ هویت جداگانه ای ندارید.
◀️ شکست:
اعتقاد دارید نمی توانید به قدر کافی خوب عمل کنید.
◀️ اطاعت:
اگر به حرفهای دیگران گوش ندهم و تسلیم نباشم تنبیه یا طرد می شوم.
◀️ از خودگذشتگی:
بخاطر دیگران از خودم می گذرم و داوطلبانه نیازهای آنها را به خودم ترجیح می دهم.
◀️ تاییدطلبی/تشخیص:
یعنی احترامی که فرد برای خودش قائل است در درجه اول به واکنش های دیگران بستگی دارد.این فرد با تاکید بیش از حد روی موقعیت، ظاهر، پول، موفقیت و … سعی دارد تایید، تحسین یا توجه دیگران را جلب کند.
◀️ بازداری عاطفی:
باید خودم را کنترل کنم و هر حرفی را نزنم تا دیگران از من انتقاد نکنند.
◀️ منفی گرایی/بدبینی:
این دیدگاه که جنبه های منفی زندگی بیشتر از جنبه های مثبت آن است.
◀️ استانداردهای سختگیرانه:
یعنی من همیشه باید بهترین باشم و برای رسیدن به کمال تلاش کنم تا اشتباهی صورت نگیرد.
◀️ تنبیه:
معتقدم که دیگران اگر به هر دلیلی اشتباه یا کم کاری کردند باید تنبیه شوند.
◀️ استحقاق/بزرگواری:
حس می کنم من از دیگران مهمتر و خاص تر هستم و به همین خاطر مجبور نیستم مثل بقیه از قانون پیروی کنم.
❇️ مفهوم طرحواره و نحوه پدید آیی طرحواره
✅ دکتر دارابی
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan