🔰 فصل‌کردن یا وصل‌کردن؟

🔰 #امید_نادری

انسان‌ها همواره در یک دوگانگی به سر می‌برند و گویی که نمی‌توانند و یا اندک افرادی می‌توانند بر این دوگانه فائق آیند. دوگانه وصل و فصل. دوگانه‌ای که در طول تاریخ خود را به شیوه‌های متفاوتی بروز و ظهور داده است. از بروزهای عرفانی و فلسفی گرفته تا هم‌رنگ جماعت شدن. اما با یک تلقی می‌توان همه‌ی آن‌ها را زیر مفهوم مطلق‌گرایی دسته‌بندی کرد. میل به امر مطلق و یکی شدن. این یکی شدن چه به صورت فصل و چه به صورت وصل موضوعی است که جامعه‌ی امروز ما به شدت به آن گرفتار است. در تاریخ میل به فصل در شکل عرفانی خود بریدن از جامعه و تلاش برای یکی شدن با خود/دیگری متافیزیکی بوده است. تا جایی که مکاتب زیادی در شرق و غرب عالم سلوک‌های متفاوتی و گاه مشابهی برای آن ایجاد کردند، اما امروزه این میل به وصل و فصل شکلی عجیب گرفته است. جامعه مدرن، انسان مدرن را هرچه بیشتر فردگرا و از طرف دیگر مشابه با دیگران می‌خواهد و می‌خواند. از طرفی به دنبال جدا کردن و دیوار کشیدن هرچه بیشتر او با دیگران است و از طرفی سعی در یکی نمودن او بدون اینکه خود وی اطلاعی از این امر داشته باشد می‌نماید. به عنوان مثال فرض کنید زندانی را که هر زندانی در سلول خودش است اما همان لباس و همان ترتیبی را در زندگی انجام می‌دهد که سایر زندانیان انجام می‌دهند. این توصیف زندگی کنونی ماست.
اما انسان یک درهم‌بودگی است و با این درهم‌بودگی است که می‌تواند زندگی کند. می‌توان از این درهم‌بودگی به عنوان یک شبکه یاد کرد و یا یک شکل زندگی. اگر یک شبکه تاری را فرض کنیم که انسان‌ها در آن نقاطی هستند، زمانی میل بر این بود که این نقاط به صورت صلب در جای خود باقی بمانند ولی اکنون میل بر قطع راه‌های ارتباطی این شبکه است. اما چنانچه همه‌ی این تارها بریده شوند آدمی سقوط می‌کند. چرا که معنا نتیجه ارتباط است و اگر هیچ ارتباطی نباشد، آنگاه هیچ معنایی هم نخواهد بود و میل به مطلق‌گرایی تمایل دارد که ارتباط را به صورت مطلق قطع کند، حال چه نمودش عارف گوشه نشین باشد و چه انسان عصر مدرن. اما با بریدن ارتباطات فردگرایی و تنهایی به شدت افزایش خواهد یافت و هرچه جامعه بیشتر این روابط را قطع کند تنهایی بیشتر می‌شود. تفکر استقلال مطلق به تنهایی مطلق و درنتیجه‌ بی‌معنایی مطلق ختم خواهد شد. این قطع ارتباطات می‌تواند نتیجه عوامل مختلفی و زاینده بسیاری از عوامل دیگر باشد. در هر صورت چه قطع ارتباطات نتیجه باشد و چه مقدمه، در هر صورت نتیجه یکی است و آن تشدید بی‌معنایی و تنهایی است. شاید بشود گفت که حالت سوم حفظ تعادل میان وصل و فصل است. نه پذیرش کامل و نه رد کامل. اما رسیدن به این امر و نسبتی که هرکسی می‌تواند ایجاد کند متفاوت است.

@PHilosophyCafe ♨️

Comments

Be the first to add a comment