⚫️آرای ضد روشنگری هگل به عنوان رمانتیکی محافظه کار
⚫️🔅کانت به عنوان فیلسوف روشنگری و لیبرال مسلک در برخی موارد چون رویکرد به دین نقطه مقابل هگل قرار می گیرد.کانت هیچ حجیتی جز عقل را به خصوص در مورد دین نمی پذیرد.اعتبار همه چیز تنها با عقل اثبات میشود.انقلاب کوپرنیکی کانت در فلسفه می گوید حقیقت و صحت عقل جز با خود آن مبتنی نیست.او مدار فلسفه را تغییر داد دیگر مثل گذشته ذهن نبود که خود را با اشیا و پدیده ها تطبیق می دهد،بلکه این پدیده های عالم خارجند که تابع کارکرد ذهن ما هستند.اصالت با معرفت و دانایی ماست و پدیده ها به عنوان موضوع و متعلق این معرفت تابع ذهنند.
✅کانت دین را مفهومی ایمانی میدانست که از دسترس عقل خارج است اما هگل رمانتیکوار از اینکه توانایی عقل به ذهن محدود شده و دیگر مطلق و فراگیر نیست به کانت خرده می گرفت.اینجاست که فلسفه مطلق و فراگیر هگل فلسفه کانت را از تببین عقلانی دین و خدا قاصر می داند.هگل عقل و روح و اندیشه مطلق را با خدا پیوند زده است و نمیتواند با اصحاب روشنگری همدل باشد.
🔻هگل(همچون روشنفکران دینی) در پی دین عقلانی بود و با رویکرد دینی کانت مخالف.او دینی می خواهد با موضوع خدا و توجیهی عقلانی که مثل کانت مبتنی بر شهود غیر عقلی و ایمان غیر عقلی نباشد.
✅کانت و فیشته مخالف الهیات حاصل از پژوهش عقلانی بودند و بشر را ناتوان از فهم نامحدود(خدا)می دانستند.دین را فراحسی و فرا عقلی دیده و تنها رهیافت به سوی خدا ایمان است.اما رویکرد رمانتیک هگل مثل بقیه رمانتیک ها رجوعی به قرون وسطا و دین است.پس هگل میگوید عقل قادر به شناخت موجود نامتناهی هست!هگل میگوید عقل مستقل از ایمان نباید باشد و اینکار عقل را از محتوای غنی ایمان محروم میکند!
عقل کانت واقعگرا و تجربی است و درک فراتر از خود را با فروتنی نفی میکند اما هگل داعیه های کلانِ کلنگر دارد و با محافظه کاری و رمانتیسیم تمام واقعیت را می خواهد،پس بشر آگاه به آن واقعیت و عقل را در بشر الهی می بیند.او مدعیست خدایی که اندیشه به آن راه نیابد خدای ناشناخته است که نه با دین سازگار است ونه با فلسفه!کانت روشنگر به محدودیت عقل خود واقف گشته اما هگل رمانتیک نامتناهی معنا دار را هدف خود میبیند.
➖هگل میگوید:فلسفه و دین محتوای واحدی دارند بنابراین موضوع مشترک دین و فلسفه عبارت است از آنچه حقیقي "درخود" و برای خود است - ( یعنی خدا به مثابه هستی در خود و براي خود)، و انسان در پیوندش با خدا. در دین ها، مردمان آگاهی خود را از برترین موضوع (یا هستی) بیان کرده اند؛ بنابراین دین ها برترین کار عقل هستند و این پنداری پاوه است که کشیش ها دین را برای فریفتن مردم ابداع کرده اند، گویی در مورد والاترین و برترین چیز نیز می توان مردم را فریب داد.
◽️فلسفه موضوعی یگانه دارد: عقل عام که گوهر مطلقی درخود و برای خود است؛ روح، از رهگذر فلسفه، میخواهد به این موضوع نیز دست یابد. دین همین آشتی را از رهگذر غور باطنی و پرستش، یعنی به میانجی احساسات انجام میدهد؛ اما فلسفه میخواهد این کار را با اندیشه، با شناختی که می اندیشد، انجام دهد. (درس هایی درباره ی فلسفهی تاریخ، ص ۱۵۱).
◽️خداشناسی استدلالی راستین، توجیه خدا در تاریخ، یعنی اینکه تاریخ جهانی عبارت است از جریان این گسترش و شدنی واقعی روح، در پس منظرمی تغییر پذیر سرگذشت های آن. فقط همین نور است که می تواند روح را با تاریخ جهانی و واقعیت آشتی دهد، یعنی آنچه روزانه روی داده است و روی می دهد، نه فقط بیرون از خدا نیست، بلکه در اساس، کار خود وی است. (درسهایی درباره ی فلسفه ی تاریخ، ص ۳۲۵ و ص ۴۰۱).
◽️"اروپا بعد از پس زدن حقیقت و به دلیل همین پس زدن، به حقیقت میرسد. همین حرکت است که در واقع، حکومت تقدير الهی را می سازد؛ این تقدیر، سیه روزی، رنج، هدفهای خاص و ارادۀ ناآگاهانۀ اقوام را به کار می گیرد تا هدفي مطلق و شوکت خود را تحقق بخشد".این سبک دینی در نظرگاه هگل است.
@cafe_andishe95