ماه مهر در ایران باستان
«مهر» هفتمین ماه سال و شانزدهمین روز هر ماه در گاهشماری برابران (اعتدالی) خورشیدی است.
در سنسکریت «میترا» mitra، در اوستایی و پارسی باستان «میثره» mithra، در پهلوی «میثر» mithr و در پارسی نو «مهر» گفته شده که از ریشه ی mith سنسکریت آمده به معنی «پیوستن».
بیشتر شرق شناسان معنی اصلی مهر را واسطه و میانجی دانسته اند؛ مهر واسطهای است میان آفریدگان و آفریدگار.
میترا در سانسکریت به معنی دوستی، پروردگار، روشنایی و فروغ است. میثره در اوستا، ایزد روشنایی و پاسبان راستی و پیمان است.
مهر ایزدی هماره بیدار و نیرومند است که برای یاری راستگویان و برانداختن دروغگویان و پیمان
شکنان در تکاپوست. مهر از برای محافظت عهد و
پیمان و میثاق مردم گماشته شده است؛ از این رو ایزد فروغ و روشنایی نیز هست که هیچ چیز از او پوشیده نمیماند. برای آنکه از عهده نگهبانی برآید، اهورامزدا به او هزار گوش و ده هزار چشم داده است.
مقام مهر در بالای کوه «هَرا» است؛ آنجا که نه روز است و نه شب؛ نه گرم است و نه سرد؛ نه ناخوشی است و نه ناپاکی. مهر از آنجا بر ممالک آریایی نگران است. این آرامگاه خود به پهنای کره زمین است یعنی مهر در همه جا حاضر است و با شنیدن آوای ستمدیدگان، آگاه گشته، به یاری آنها میشتابد.
آیین مهر در دین مسیح نیز نمایان است.
مورخان یونانی مهر را به نام mithres یاد کرده و آوردهاند که ایرانیان، خورشید را به اسم «میترس» میستایند. از این خبر پیداست که یونانیان یک سده پیش از میلاد مسیح، ایزد مهر را با ایزد خورشید خلط کردهاند.
✍🏻خورشید صبوری
بنمایه:
۱. شناخت اساطیر ایرانی. ژاله آموزگار
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan