✳️ «قوسِ قُزح» نه «قوس و قزح»

❇️ قوسِ قزح رنگین کمان است و این ترکیب اضافه تخصیصی. در ادب فارسی به آن کمان رستم،آرشه و...گفته اند.

در اساطیرعرب گویا قُزَح ایزد یا رب النوع ابرها بوده. به کار بردن این ترکیب اضافی به صورت عطفی (قوسِ قزح)غلط فاحش است.
این غلط فاحش اگر در متن انشای دانش آموزی به کار رود بخشودنی است اما دیدن آن در عنوان و متن مجله تخصصی و علمی پژوهشی فاجعه است!

نویسنده مقاله ای که خود عضو هیئت علمی دانشگاه هم هست همین ترکیب را به صورت عطفی در عنوان مقاله آورده:
با سلام
«قوس و قزحِ خیال در شعر منوچهری»

منظور نویسنده از این عبارت جلوه های رنگارنگ خیال در شعر منوچهری است.شگفت انگیزتر آنکه چنین مقالاتی از نگاه مثلاً هیئت داوران هم غربال می شود!

بدبختی بیشتر آنجاست که این ترکیب در تمام صفحات تکرار هم شده و چندین بار در متن آمده و این یعنی کسی این مقاله را داوری نکرده است! جالب تر است که خود نویسنده اصلاً توجهی هم ندارد به اینکه دست کم خود منوچهری آن را در شاهد و مثال های مقاله چگونه به کار برده؟!

در ص 270 آورده:

«حتی منوچهری برای قوس و قزح؟! و گل لباسی متناسب می دوزد و می پوشاند:

چون قوس قزح برگ رزان رنگ برنگ اند/در قوس قزح خوشه انگور گمانست.

این بی توجهی به متن شعر منوچهری را در جایی دیگر از این مقاله هم می بینیم:
ثوب عتابی گشته سلب قوس قزح/سندس رومی گشته سلب یاسمنا

‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan