جایگاه اقتصاد و سیاست در روابط بینالملل
دکتر فریدون برکشلی نماینده اسبق ایران در اوپک:
اجازه بدهید یک خاطره جالب از دیک چنی معاون جرج بوش رئیس جمهور آمریکا و مرد شماره یک شرکت هالیبرتون بگویم تا متوجه شوید وقتی یک شخصیت سیاسی در مقام مسئول بنگاه اقتصادی است بسیار متفاوت تر از جایگاه سیاسی خود عمل می کند و این همان نقطه ای است که شما را غافل گیر می کند.
تقریبا 3 ماه پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بود که دعوتنامه ای رسمی برای حضور در یک پیش همایش نفتی به دستم رسید؛ رسم رایج در این گردهمایی ها بر این است که تعدادی از مدیران سرشناس نفتی و کارشناسان و صاحب نظران دور یکدیگر جمع شده و بدون ذهنیت درباره موضوعات جاری صنعت نفت جهان به ارائه نظرات و تبادل اطلاعات می پردازند. یک روز پیش از برگزاری این همایش خود را به ونیز رساندم و در جلسه فردا شرکت کردم. در این جلسه افراد سرشناسی مانند مرحوم لقمان دبیرکل اسبق اوپک، دیک چنی مرد شماره یک هالیبرتون، آقای جمعه مدیرعامل وقت آرامکو و ... حضور داشتند. نحوه چینش صندلی ها به شکلی بود که دیگ چنی کنار من نشسته بود و چون از قبل قصد داشتم درباره مساله تحریم ایران صحبت کنم مصمم تر از گذشته خودم را آماده کردم. نکته مهم در این جلسات منع یادداشت برداری بود که هیچ یک از حاضران حق نداشتند قلم و کاغذ به جلسه بیاورند. مدل بحث هم مدل طوفان فکری بود.
پیش از آنکه نوبت به من برسد دیک چنی نظرات خود را ارائه کرد و به موضوع تحریم ایران پرداخت. وی با حمله به بیل کلینتون و دمکرات ها آنها را با کلمات جالبی مورد خطاب قرار داد و منع سرمایه گذاری و حضور شرکت های آمریکایی در ایران را به ضرر امنیت انرژی جهان می دانست. چنی با اقتدار و صراحت لهجه خاصی این تحریم ها را نقد کرد و همه را تحت تاثیر قرار داد بطوری که مدیرعامل وقت آرامکو نیز متاثر شده بود. من هم در تعجب کامل بودم که چطور چنی به این شکل خواستار رفع تحریم ها و جدایی سیاست از اصول اقتصادی می شد. نوبت به من رسید و طبق برنامه ای که از قبل تدارک دیده بودم به موضوع تحریم پرداختم و در نهایت قرار شد سمینار در پیش رو درباره «تحریم ها و آثار آن» برگزار شود.
پس از پایان جلسه بلافاصله راهی وین شدم و این موضوع را با مسئولان وقت در میان گذاشتم؛ خروجی نظرات این بود که در صورت پیروزی جمهوری خواهان در انتخابات تحریم ها برچیده خواهد شد. پس از انتخاب جرج بوش به عنوان رئیس جمهور آمریکا این خوش بینی در حال تحقق بود زیرا بوش، دیگ چنی را به عنوان معاون خود انتخاب کرد. مدتی گذشت و چنی گروهی 30 نفره را مامور به بررسی امنیت انرژی کرد که یکی از خروجی های این کارگروه، توجه بیشتر به نفت عراق و تنگ تر شدن تحریم های ایران بود. چنی با آن همه طرفداری از ایران٬ از پشتیبانان اصلی تحریم علیه کشورمان شد و از قرار گرفتن نام ایران در محور شرارت دفاع کرد. آنجا بود که به همگان ثابت شد سیاست بر اقتصاد ارجحیت دارد و دیگ چنی با وجود علاقه به حضور شرکت های آمریکایی در ایران، موضع جدیدی را اتخاذ کرد.
✅ @karkhone