🔴 GENETIKA 🔴

📗 BILIB QOʻYING.
▬▬▬▬▬▬▬▬▬

🅰 Allel va allel boʻlmagan genlar.

🔵 Allel genlarning oʻzaro taʼsir etish xillari quyidagilar...
1) Dominantlik
2) Retsessivlik
3) Oʻta dominantlik
4) Chala dominantlik
5) Kodominantlik

🔴 Allel boʻlmagan genlarning oʻzaro taʼsir etish xillari quyidagilar...
1) Komplementar
2) Epistaz
3) Polimer irsiylanish

📕KOMPLEMENTARIYA
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

📗 Komplenentar irsiylanishda (lotincha complement-toʻldiruvchi) — bir asosiy gen ikkinchi toʻldiruvchi gen tasir qiladi. 

Masalan.

🎯 Xoʻrozlar toj shakli...(F² 9:3:3:1)
Yongʻoqsimon — A_B_
Gulsimon — A_bb
Noʻxatsimon — aaB_
Oddiy — aabb

🎯 Xoldor toʻti pat rangi.(F² 9:3:3:1)
Yashil — A_B_
Havorang — A_bb
Sariq — aaB_
Oq — aabb

🎯 Noʻxat guli... (F² 9:7)
Qizil — A_B_
Oq — A_bb, aaB_ , aabb

🎯 Qovoq mevasi.. (F² 9:6:1)
Yumaloq (sharsimon) - A_bb, aaB-
Gardishsimon — A_B_
Uzunchoq — aabb

🎯 Komplementar irsiylanishda F² da ajralish 9:7, 9:3:3:1, 9:3:4, 9:6:1 nisbatlarida boʻladi.

📗 Komplementar irsiylanishning eng xarakterli tomoni ota-onaga oʻxshmagan organizmlarni rivojlanishi birinchi va ikkinchi avlodlarda kuzatiladi.

📗 EPISTAZ 
▬▬▬▬▬▬

🔊 Epistaz — bir genning unga noallel ikkinchi gendan ustun kelishi. Epistaz dominant yoki retsessiv boʻlishi mumkin.

🔊 Oʻziga allel boʻlmagan bironta genning taʼsirini toʻsib oʻzining belgisini yuzaga chiqaruvchi genga - epistatik gen, belgini yuzaga chiqara olmaydigan genga gipostatik gen deyiladi.

Masalan ...

🌀 Piyozda... (F² 13:3)
Oq — I_A_ , I_aa, iiaa
Rangli — iiA_

🌀 Itlarda jun rangi... (F² 12:3:1)
Oq — I_A_ , I_aa
Qora — iiA_
Jigarrang — iiaa

🌀 Tovuqlarda pat rangi. (F² 13:3)
Oq — I_C_ , iicc
Qora — iiC_

🌀 Epistazda F² da ajralish dominant epistazda 13:3, 12:3:1 nisbatlarda, Retsessiv epistazda esa 9:3:4 nisbatda boʻladi.

🔊 Epistazning xarakterli tomoni ota-onaga oʻxshamagan organizmlarni rivojlanishi faqat ikkinchi avlodda kuzatiladi.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

📌 Polimer irsiylanish — Allel boʻlmagan bir nechta genning bitta belgini rivojlanishiga oʻxshash taʼsir etishidir. Polimer hodisasini shved olimi Nilson Ele birinchi boʻlib oʻrgangan. 

📌 Polimer irsiylanish kumulyativ va nokumulyativ polimeriyaga ajratiladi. 

📌 Kumulyativ polimeriya miqdor belgilarni nokumulyativ polimeriya esa sifat belgilarining irsiylanishini namoyon etadi.

🔎 Bugʻdoy don rangi...
4 ta dominant gen - qizil
3 ta dominant gen - och qizil
2 ta dominant gen - pushti
1 ta dominant gen - och pushti

🔎 Bugʻdoy doni rangini irsiylanishi kumulyativ polimeriyaga misol boʻladi. F² da fenotipik nisbat 1:4:6:4:1

📚 Kumulyativ polimeriyada F² da fenotipik nisbatlar...

➖ Diduragayda
5 xil - 1:4:6:4:1

➖ Triduragayda
7 xil - 1:6:15:20:15:6:1

➖ Tetraduragayda
9 xil - 1:8:28:56:70:56:28:8:1

📚 Nokumulyativ polimeriyada F² da fenotipik nisbatlar...

➖ Diduragayda
    2 xil - 15:1

➖ Triduragayda
     2 xil - 63:1

➖ Tetraduragayda
     2 xil - 255:1


Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof
@Biology_prof

Comments

Be the first to add a comment