‍ ✳️ ترور اسماعیل هنیه رهبر حماس در تهران از منظر حقوق بین‌الملل

ستار عزیزی؛ استاد حقوق بین‌الملل
(قسمت دوم و پایانی)

5️⃣ تخلف دوم اسراییل، به نقض حاکمیت دولت ایران مربوط می‌شود. مطابق اصل پذیرفته شده در نظام حقوق بین‌الملل، دولتها دارای حاکمیت انحصاری برای اقدامات اجرایی در سرزمین خود هستند ، مگر در مواردی که نظام حقوق بین‌الملل مشخص کرده باشد. هیچ دولتی حق ندارد در سرزمین دولت دیگر، به اقدامات اجرایی نظیر قتل و با یازداشت افراد دست زند، ولو آن افراد از اتباع دولت مرتکب باشند. در رویه دولتها، مواردی از نقض این قاعده یافت می‌شود که موجد مسئولیت بین‌المللی دولت متخلف بوده است. جهت ایجاز کلام تنها به دو مورد از اعمال متخلفانه پیشین اسراییل در کشورهای دیگر اشاره می‌کنم هرچند این دولت دارای ید طولایی در ارتکاب این اعمال متخلفانه بوده است.

6️⃣ پس از ربایش آیشمن جنایتکار معروف آلمانی از کشور آرژانتین که به طراح هولوکاست معروف بود، دولت آرژانتین به شورای امنیت شکایت کرد. شورای امنیت علی رغم آنکه آیشمن جنایتکار بین‌المللی بود اما طی قطعنامه شماره 138 (مورخ 23 ژوئن 1960)، انتقال بدون مجوز آیشمن از کشور آرژانتین به اسراییل را ناقض حاکمیت آن دولت خواند و اسراییل را متعهد دانست که به صورت مناسب، جبران خسارت کند.

7️⃣ مثال دوم به عملیات جاسوسی اسراییل در سوئیس مربوط می‌شود. در 19 فوریه 1998 پنج مامور مخفی اسراییلی تلاش کردند که در آپارتمانی در شهر بن که اشخاص مرتبط با گروههای فلسطینی و لبنانی در آنجا تردد داشتند، وسایل جاسوسی نصب کنند. پلیس سوئیس آنها را بازداشت کرد. سوئیس رسما به اسراییل بابت نقض حاکمیت خود اعتراض کرد. با پیگیریهای دیپلماتیک، چهار نفر از جاسوسان آزاد شدند، اما سوئیس تنها زمانی نفر پنجم را آزاد کرد که اسراییل در تاریخ 27 فوریه رسما از آن دولت عذرخواهی کرد.

8️⃣بنابراین اسراییل در برابر دولت ایران نیز مرتکب عمل متخلفانه شده است و حق ایران برای درخواست نشست اضطراری شورای امنیت و نیز پاسخ متقابل و متناسب در خصوص این اقدام جنایتکارانه ، در هر زمانی که خود شایسته بداند، محفوظ است.