*نوشتن با دست در برابر تایپ کردن: ۳۰ مطالعه نشان می‌دهند کدام‌یک برای مغز بهتر است*

ترجمه : دورنمای اقتصاد

نوشتن با دست که به‌سرعت در حال تبدیل شدن به هنری فراموش‌شده است، ذهن را به روش‌هایی درگیر می‌کند که تایپ کردن هرگز قادر به بازتولید آن نیست. بررسی‌های تصویربرداری مغزی نشان داده‌اند که نوشتن با دست شبکه‌ی گسترده‌تری از نواحی مغزی را نسبت به تایپ فعال می‌کند؛ ازجمله بخش‌هایی مرتبط با حافظه، پردازش حسی و هماهنگی حرکتی.
این یافته‌ها به‌ویژه برای سالمندان اهمیت دارد، زیرا نیازهای شناختی نوشتن دستی ممکن است به تحریک نوراپلاستیسیته ــ یعنی توانایی مغز برای ایجاد ارتباطات جدید و سازگاری در طول زمان ــ کمک کند.

این مرور که به سرپرستی روان‌پزشک «جوزپه مارانو» در دانشگاه کاتولیک قلب مقدس در رم انجام شد، ۳۰ مطالعه را که از فناوری‌هایی مانند fMRI و EEG با چگالی بالا برای مقایسه فعالیت مغزی حین نوشتن با دست و تایپ استفاده کرده بودند، تحلیل کرد.
الگوی مشاهده‌شده در همه‌ی مطالعات یکسان بود: نوشتن با دست مغز را وادار می‌کند سخت‌تر کار کند؛ مهارت‌های حرکتی ظریف را هماهنگ سازد، بازخورد لمسی قلم و کاغذ را پردازش کند، و آگاهی فضایی از شکل‌گیری هر حرف را حفظ کند. در مقابل، تایپ شامل حرکات تکراری انگشتان است که تلاش شناختی بسیار کمتری می‌طلبد. این تفاوت در میزان درگیری ذهنی ممکن است برای سلامت بلندمدت مغز اهمیت داشته باشد.

*✔️ چگونه نوشتن با دست بخش‌های بیشتری از مغز را فعال می‌کند*

پلاستیسیته‌ی مغز در طول زندگی تغییر می‌کند. در کودکی، شبکه‌های عصبی بسیار انعطاف‌پذیرند و یادگیری سریع را امکان‌پذیر می‌سازند. در بزرگسالی، ساختار مغز پایدارتر می‌شود و یادگیری مهارت‌های جدید دشوارتر.
اما پژوهش‌ها نشان داده‌اند که فعالیت‌های نیازمند تلاش ذهنی می‌توانند به حفظ عملکرد مغز و احتمالاً کُند کردن افول مرتبط با سن کمک کنند.
نوشتن با دست به‌نظر می‌رسد در این دسته قرار می‌گیرد. این مرور که در نشریه Life منتشر شده، نشان می‌دهد که نوشتن با دست قشر حسی‌ـ‌حرکتی را برای دریافت بازخورد لمسی، ناحیه‌ی «تشخیص کلمه‌ی دیداری» را برای شناسایی حروف، لوب آهیانه‌ی فوقانی را برای پردازش فضایی، و همچنین نواحی زبانی از جمله ناحیه‌ی بروکا را فعال می‌کند. تایپ کردن بسیاری از این نواحی را فعال نمی‌کند و پژوهشگران آن را نوعی «درگیری شناختی منفعل‌تر» توصیف می‌کنند.

یک مطالعه با استفاده از EEG با چگالی بالا بر روی ۳۶ بزرگسال جوان نشان داد که نوشتن با دست نوسانات موجی تتا و آلفا ــ مرتبط با یادگیری و تثبیت حافظه ــ را تحریک می‌کند. این الگوها در هنگام نوشتن با دست بسیار قوی‌تر از هنگام تایپ بودند.
بخش‌های مختلف مغز که هنگام نوشتن فعال می‌شدند، همچنین از طریق همین امواج با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کردند؛ نشانه‌ای از یکپارچگی عصبی که در تایپ مشاهده نمی‌شود.

پژوهشگران فرض می‌کنند که تکیه‌ی بیش‌ازحد بر کیبورد «ممکن است باعث کاهش فعال‌سازی مدارهای عصبی مرتبط با یادگیری و تثبیت حافظه شود».
در مقابل، نوشتن با دست که درگیری حرکتی و شناختی بیشتری ایجاد می‌کند، «ممکن است مزایای بلندمدتی برای حفظ عملکرد مغزی داشته باشد».

مطالعه‌ای از «لانگ‌کمپ و همکاران» نشان داد افرادی که کاراکترهای ناآشنا را با دست می‌نوشتند، نسبت به افرادی که همان کاراکترها را تایپ می‌کردند، حافظه‌ی بهتری در یادآوری داشتند.
پژوهشگران این تفاوت را ناشی از بار شناختی بالاتر در نوشتن دستی دانستند که سبب پردازش عمیق‌تر اطلاعات می‌شود.

پژوهش‌های دیگری نیز عملکرد دانشجویانی را بررسی کرده‌اند که در کلاس‌ها یادداشت‌برداری می‌کنند. کسانی که با دست می‌نوشتند، یادگیری مفهومی بهتری نسبت به افرادی داشتند که تایپ می‌کردند، حتی زمانی که سرعت تایپ نیز کنترل شده بود. تایپ معمولاً به رونویسی کلمه‌به‌کلمه منجر می‌شود که فرایندی نسبتاً منفعل است.
اما نوشتن دستی به‌دلیل کندی، فرد را مجبور به خلاصه‌سازی و درگیر شدن فعال با محتوا می‌کند.

برای سالمندانی که نگران حافظه هستند، این یافته‌ها نشان می‌دهد نوشتن می‌تواند فعالیتی ساده با فواید بالقوه باشد. نگه‌داشتن دفترچه‌ی روزانه، نوشتن نامه برای دوستان یا یادداشت‌برداری با دست ممکن است مزایایی فراهم کند که تایپ قادر به ایجاد آن نیست.

پژوهشگران همچنین به پتانسیل درمانی نوشتن اشاره می‌کنند. درگیری هم‌زمان شبکه‌های حسی‌ـ‌حرکتی، شناختی و حافظه‌ای در نوشتن، آن را به گزینه‌ای مناسب برای توان‌بخشی شناختی بیماران دارای مشکلات عصبی مانند سکته، آسیب مغزی یا بیماری‌های نورودژنراتیو تبدیل می‌کند. فناوری‌های دیجیتالی مانند تبلت‌های قلم‌دار نیز می‌توانند با شبیه‌سازی تجربه نوشتن، مزایای مشابهی ایجاد کنند.

*✔️ چرا قلم و کاغذ مغز را متفاوت از کیبورد فعال می‌کنند*