بخشی از صحبتهای هوش مصنوعی در جلسه پنجشنبه و پرسش و پاسخ پایانی:
آیا ترجمه هوش مصنوعی از ترجمه انسانی میتونه بهتر باشه؟ آیا هوش مصنوعی که معنا را نمیدونه، صلاحیت ترجمه را نداره؟
ا
آقای فاتحی، به نظرم اینجا باید دو سؤال را از هم جدا کنیم. یکی اینکه آیا هوش مصنوعی معنا رو میفهمه؟ یکی دیگه اینکه آیا میتونه ترجمهٔ بهتری نسبت به انسان تولید کنه؟ جواب اولی سخته. هوش مصنوعی تجربهٔ زیسته و نسبت انسانی با جهان نداره، ولی میتونه روابط معنایی، بافت، کنایه، ابهام و ساختار زبان رو تحلیل کنه و گاهی هم اشتباه میکنه. اما دربارهٔ دومی، یعنی بهتر بودن ترجمه، باید خود ترجمهها رو ببینیم. مثلا اگر یک متن از جویس رو انسانی و ماشینی ترجمه کنن و ترجمهٔ دوم از نظر انتقال معنا، لحن، ظرافتهای زبانی بهتر دراومد، چرا فقط به خاطر ماشینی بودن ردش کنیم؟ عکسش هم هست البته. ادعای من اینه که نداشتن فهم انسانی از معنا لزومن ثابت نمیکنه که ترجمهٔ خوب ناممکنه. این یه ادعای آزمونپذیره: متن مبدأ رو انتخاب کنیم، ترجمهها رو بینام بدیم به داوران مسلط به هر دو زبان و نتیجه رو ببینیم. یعنی اینکه خوب یا بد بودن یک ترجمه مربوط به این یک مورد مشخصه. نه اینکه حکم کلی برای همهٔ ترجمههای انسانی یا ماشینی بدیم. پس میتونه بهتر ترجمه کنه، ولی باید نشونش داد؛ با مقایسهٔ دقیق.