داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت! | ندا گنجی
شادی معرفتی
32. اکبر لاجوردی
عضوی از خانواده بزرگ نیلفروشها و بنیانگذار اصلی «صنایع بهشهر». ابتکار اکبر لاجوردی برای توسعه صنعت نساجی ایران، اعطای بورس تحصیلی به دانشجویان این رشته بود. گفته میشود او با نیت حمایت از برادرش «سیدمحمود» به اتاق بازرگانی رفت اما بعدها در جایگاه رئیس سندیکای نساجی به گستره فعالیتهای خود در اتاق افزود. اکبر لاجوردی، مدیریت کارخانههای «مخمل کاشان»، «راوند کاشان» و «پلیاکریل» را نیز بر عهده داشت. او اما با وقوع انقلاب، ایران را ترک نکرد و برای بازگرداندن اموال و داراییهای خود، نامههای اعتراضآمیزی به سازمان حفاظت و توسعه برای انکار وابستگی به رژیم شاه نوشت. اکبر تا اواخر تابستان 1359 در ایران ماند، اما پس از ترور برادرش «احمد» به آمریکا رفت و فعالیتهای اقتصادی خود را از سر گرفت.
33. حبیب لاجوردی
حبیب لاجوردی اما هنگامی که پا به دوره میانسالی گذاشت، راه خود را از برادرانش جدا کرد. اگرچه او نیز پس از پایان تحصیلاتش، بخشی از مدیریت گروه صنعتی بهشهر را بر عهده گرفت، اما اکنون از او به عنوان یک محقق یاد میشود. او از دانشآموختگان دانشگاههای «هاروارد» و «ییل» در رشته MBA و اقتصاد بود. او در سال 1348 از فعالیتهای اقتصادی دست کشید و مرکز مطالعات مدیریت را در تهران تاسیس کرد و تا سال 1357 نیز در این مرکز به تدریس پرداخت. حبیب لاجوردی، مدیر پروژه تاریخ شفاهی ایران در مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه هاروارد است.
34. قاسم لاجوردی
آنچه «قاسم لاجوردی» را از سایر افراد خاندان لاجوردی متمایز میساخت، میل برتریجویی او بود؛ این ویژگی را «سیدمحمود لاجوردی» پدرش، برازنده او میدانست. قاسم لاجوردی در مدرسه تجارت، رشته بازرگانی را برگزید. لاجوردی البته پیش از آنکه برای ادامه تحصیل راهی آمریکا شود، بخشی از سهام شرکت آرین را که از جمله بنگاههای اقتصادی خانوادگی او بود، به نام خود ثبت کرد. او در مدت اقامتش در این کشور، نمایندگی شرکت آرین را نیز در آمریکا تاسیس کرد. قاسم لاجوردی از بنیانگذاران صنایع «بهشهر» و «بانک بینالمللی ایران و ژاپن» نیز به شمار میرود. او به عرصه تجارت اکتفا نکرد و نیمنگاهی نیز به سپهر سیاست داشت. لاجوردی میخواست با ورود به بدنه قدرت، بهبود وضعیت فضای کسب و کار را دنبال کند. او پس از یک بار شکست در انتخابات اتاق بازرگانی تهران، سرانجام به فعالیتهای تشکیلاتی بخش خصوصی راه یافت و حتی بعدها در نقش یک سناتور نیز ظاهر شد. او در سال 1389 در ایالت آریزونای آمریکا در بیمارستان درگذشت. لاجوردیها بیش از 80 شرکت و کارخانه در نقاط مختلف کشور از جمله تهران، کاشان، بهشهر، کرمانشاه، قزوین، مشهد، گنبد کاووس، گرگان، نکا، اراک، خرمشهر، نوشهر و حومه محمودآباد تاسیس کردند. در این شرکتها که عمدتاً در چارچوب گروه صنعتی بهشهر بود تا سال 1357 بیش از 15 هزار مهندس، کارشناس، مدیر، کارمند و کارگر مشغول به کار بودند.
35. محمدرحیم متقی ایروانی
خاطره کیکرزهای دوستداشتنی و نشان فیل در بیضی زردرنگ. ایروانی از پیشتازان و بنیانگذاران صنعت مدرن کفش در ایران است که از سال 1336 تا 1357 بیش از 52 شرکت در صنعت کفش و چرم و بیش از 400 فروشگاه زنجیرهای کفش ملی در سطح ایران تاسیس کرد. ایروانی میدانست چگونه عطش مصرف کفشهایش را در میان ایرانیان بیفزاید که در سالهای میانی دهه 50 حجم تولیدات خود را به 100 هزار جفت کفش در روز رساند. کفش ملی، نهتنها پاپوش مردان و زنان ایرانی بود که کفش ارتش سرخ اتحاد جماهیر سوسیالیستی و مردان و زنان مجاری، لهستانی و رومانیایی و حتی اروپایی را تامین میکرد. ایروانی پیش از انقلاب دو برادر را که در زلزله بویینزهرا خانواده خود را از دست داده بودند، به فرزندخواندگی پذیرفت و بعدها برای ادامه تحصیل به اروپا فرستاد. همین دو برادر در روزهای انقلاب در کارخانه را به روی ایروانی بستند و او را از ملک خویش بیرون کردند. کفش ملی پس از مصادره، زیرمجموعه سازمان صنایع ملی ایران شد، اما چندی بعد بابت رفع دیون (بدهی دولت) به سازمان بازنشستگی کشوری واگذار شد و امروز رونق چندانی ندارد. ایروانی پس از عزیمت به آمریکا ابتدا کارخانهای برای تولید کفش و چرمسازی در «بوستون» تاسیس کرد و در قاهره نیز کارخانه کفش استاندارد را بنیان گذاشت. حتی در حوالی شهر آتلانتا در ایالت جرجیا «پارک صنعتی کامنولث» و صنایع جرجیا و کارخانجات کفش اوکاباشی را با مشارکت شرکتهای ایتالیایی و ژاپنی که در ایران با او همکاری داشتند تاسیس کرد و سرانجام در 12 اسفند 1384 درگذشت.
انتهای بخش دهم
✅ @karkhone