وضعیت های چهار گانه ی واژه در گذر زمان
معمولاً واژه ها در گذر زمان دچار یکی از
وضعیت های چهار گانه ی واژه در گذر زمان می شود :
۱- برخی از واژه ها به علل سیاسی ، فرهنگی، اقتصادی ؛ عقیدتی و... از فهرست واژگان دوره ی بعد حذف می شوند که این حذف معمولاً دائمی است.مانند واژه های سوفار، برگستوان ،گبر ،آزفنداک ،انگِشت، چهاربالش، لاد،پرویزن و ....
۲ - برخی از واژه ها معنای پیشین خود را از دست داده و معنای جدیدی گرفته اند(تحول معنایی) که به سه شکل دیده می شوند:
الف) کاهش معنایی: "باز کردن "درقدیم به معانی تراشیدن مو، گرفتن ناخن و کندن پوست بوده اما امروزه به معنای "گشودن" است.
ب) تنزل معنایی: که جنبه ی ارزشی ندارد و معنایی عکس معنی گذشته یافته است.
نظیر: مزخرف که در گذشته آراسته و زراندود بوده اما امروزه سخن بی ارزش
پ)ترفیع معنایی:مانند رعنا که در گذشته زن گول ونادان بوده اما امروزه انسان
خوش قیافه و موزون یا واژه ی شوخ و جناب که ترفیع معنایی یافته اند.
۳ -واژه هایی که با همان معنای پیشین به حیات خود ادامه می دهند.مثل:پا،دست،سر و..
۴ -واژه هایی که ضمن حفظ معنای پیشین معنای جدیدی نیز گرفته اند(گسترش معانی )
همچون :
سوزن که معنای گذشته ی خود یعنی وسیله ی دوختن را حفظ کرده ومعنی جدیدی یعنی آمپول نیز گرفته است. از ین قبیل اند: آبشار،پروانه،شمع،بال،زین،سپر،پیکان و...
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan