✳️ ارزیابی اتلاف منابع کشورهای در حال توسعه به دلیل سرمایه‌گذاری‌های اشتباه و بی‌فایده
پروژه‌های فیل سفید

✍ نویسندگان: جیمز رابینسون و راگنار تورویک
ترجمه و تنظیم: دکتر جعفر خیرخواهان

✅ ریشه واژه «فیل سفید» به سال ۱۸۵۱ باز می‌گردد که شاه کشور سیام، یکی از فیل های مقدس سپید موی را به یکی از درباریان هدیه داد.
این هدیه که به ظاهر مایه سرافرازی و افتخار بود در واقعیت امر به مصیبتی برای فرد دریافت‌کننده هدیه تبدیل شد؛ چرا که هزینه نگهداری و مراقبت درست از فیل، فرد را خانه خراب می‌کرد.

معمولا چنین تصور می‌شود که علت اصلی توسعه نیافتگی، کمبود سرمایه‌گذاری است و بسیاری از تئوری های اقتصاد سیاسی هم این باور را ترویج می‌کنند.
در عین حال شاهد هستیم که سرمایه‌گذاری‌های بسیار زیادی در کشورهای درحال توسعه به خصوص کشورهای صادرکننده نفت صورت گرفته است که به رشد اقتصادی منتهی نشده است.

استدلال مقاله این است که پروژه‌های فیل سفید بیش از آنکه پدیده‌ای اقتصادی باشند، مبنای سیاسی دارند. برخی سیاستمداران وجود دارند که از این پروژه‌ها برای راضی نگهداشتن هواداران خویش استفاده می‌کنند.
در ادبیات اقتصاد سیاسی، فیل سفید به آن دسته از پروژه‌های سرمایه‌گذاری اطلاق می‌شود که گران به دست می‌آیند؛ ولی کم مصرف و بی فایده هستند.

■ بنابراین اقتصاددانان نه فقط لازم است علل پایین بودن نرخ سرمایه‌گذاری را توضیح دهند، بلکه باید دلایل تخصیص نامناسب و بهره‌وری پایین سرمایه‌گذاری‌های انجام شده را نیز روشن سازند.
مثال متعارف این سرمایه‌گذاری‌های غلط، ساخت فیل‌های سفید (یا پروژه‌های سرمایه‌گذاری با بازده اجتماعی منفی) است.

■ در این مقاله، با معرفی تئوری فیل سفید برای تبیین این قضیه، خواهیم دید سرمایه‌گذاری فیل سفید یک نوع به‌خصوص از سیاست‌های ناکارآی بازتوزیعی است که از جنبه سیاسی جذابیت پیدا می‌کند.

ادامه مطلب؛
https://donya-e-eqtesad.com/بخش-خبر-64/450755-بیراهه-پروژه-های-سرمایه-گذاری-فیل-سفید
https://t.me/ExecutiveManagement