موسیقی درونی و موسیقی معنوی در شعر فارسی
موسیقی بیرونی: منظور از موسیقی بیرونی شعر جانب عروضی وزن شعر است که برهمه شعرهایی که در یک وزن سروده شده اند قابل تطبیق است.مثلا تمام شعرهایی که در بحر متقارب (وزن شاهنامه فردوسی)سروده شده اند به لحاظ موسیقی بیرونی یکسانند یعنی می توان آنها را بر این نظام آوایی:
فعولن فعولن فعولن فعل (یا فعول)
تطبیق داد و درین قلمرو هیچ شاعری بر شاعری دیگر برتری ندارد مگر به تنوع اوزان یا به هماهنگی اوزان با تجارب روحی و دیگر جوانب موسیقایی شعرش.
شفیعی کدکنی می گویدک موسیقی بیرونی شعر، موسیقی حاصل از هر گونه نظمی در یک واحد کامل (شعر) است و به طور خاص جانب عروضی وزن شعر را موسیقی بیرونی گویند؛ یعنی نظم خاصی که در یک مجموعه آوایی به لحاظ کوتاه و بلندی مصوت ها و یا ترکیب صامت ها و مصوت ها وجود دارد.
موسیقی معنوی : همانگونه که تقارنها و تضادها و تشابهات در حوزه آواهای زبان موسیقی اصوات را پدید می آورد همین تقارنها و تشابهات و تضادها در حوزه امور معنایی و ذهنی موسیقی معنوی را سامان می بخشد بنابراین همه ارتباط های پنهان عناصر یک بیت یا یک مصراع و از سوی دیگر همه عناصر معنوی یک واحد هنری اجزای موسیقی معنوی آن اثرند و اگر بخواهیم از جلوه های شناخته شده اینگونه موسیقی چیزی را نام ببریم بخشی از صنایع معنوی بدیع – ازقبیل تضاذ و طباق و ایهام و مراعات نظیر – از معروفترین نمونه هاست.
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan