تمثیل رویا
تمثیل رویا روایتی تمثیلی است که در آن راوی با ورود به عالم خواب و رویا سفری روحانی را تجربه میکند.
معمولاً در این سفر خیالی راوی با کمک یک راهنما، مراحلی را پشت سر میگذارد .
حوادث و اموری که در رویا میبیند کاملاً تمثیلی است؛ یعنی بر چیزی غیر از خود دلالت دارد.
در زبان فارسی ارداویرافنامه و مثنوی سیرالعباد الیالمعاد سنایی از این نوع تمثیل به شمار میروند و همهی عناصر این شکل ادبی را دارند.
در سیرالعباد، نفس ناطقه در هیات پیری نورانی راهنمایی شاعر را بر عهده میگیرد و او را از شهرها و مکانهای مثالی که هر یک نمادی از عوالم روح انساناند میگذراند، حیوانات و پدیدهها هر کدام نمادی از خصایل و صفات انسانیاند.
در زبان عربی رساله الغفران ابوالعلاء معرّی (۴۴۹ ق) هم تمثیل رویاست.
در اروپای قرون میانه این نوع ادبی رایج بود. کمدی الهی دانته(۱۳۲۱ م) در ادبیات ایتالیا و رمان گل سرخ (قرن سیزدهم) در ادبیات فرانسوی از این نوع است....
از نمونههای این تمثیل در ادبیات معاصر
شعر " معراجنامه" اثر شفیعی کدکنی است.
شاعر سفری خیالی را روایت کرده که در آن یک مرغ ارغوانی، او را به سیر عوالم برین میبرد و دوزخ و بهشت و احوال زمینیان و اعصار اساطیری را در این رویا به او مینمایاند.
سفر، در این نوع ادبی، تمثیلی از مرگ است. محتوای آن نوعی آگاهی باطنی است از سلوک معنوی و عوالم پس از مرگ و مضمون سفر، تجربهی تنهایی و زیارت است.
فتوحی، محمود. (۱۳۸۵) بلاغت تصویر. تهران. سخن. صفحهی ۲۶۵/۲۶۶
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan