زنبورها موجودات دموکراتی هستند، تصمیم‌های جمعی می‌گیرند و بر اساس رأی همگانی، یک حرکت سرنوشت‌ساز گروهی را به ثمر می‌رسانند.
هر سال، ابتدای تابستان، محل زندگی مشارکتی زنبورها به دلیل رشد زاد و ولد، شلوغ و پرازدحام می‌شود. یک‌سوم جمعیت کلونی کندوی عسل در این شرایط باید همان‌جا بماند و در خدمت ملکهٔ جوان و تازه‌نفس باشد و هزاران زنبور دیگر با ملکهٔ قدیمی از کندو کوچ می‌کنند. اما این یک اتفاق ساده، سریع و یک ارادهٔ یک‌جانبه از طرف ملکه نیست.
حدود ۱۰هزار زنبور عسل کارگر و یک ملکه در یک کندو زندگی می‌کنند و از میان آنها صدها زنبور برای این تصمیم‌گیری کلان درگیر می‌شوند. چندصد زنبور مربوط به بخش نگهبانی و جست‌وجو مأمور می‌شوند تا برای پیداکردن خانهٔ جدید به همه جا سَرک بکشند، از شکاف درختان و بین صخره‌ها تا دودکش‌ها و خرابه‌های ساختمانی. این صدها زنبور بعد از هر بازرسی محل، چند روز متوالی با هم مناظره و مذاکره می‌کنند، عقب‌نشینی می‌کنند، رأی منفی می‌دهند یا هم‌رأی می‌شوند. شبیه آنچه قرن‌ها طول کشید تا انسان‌ها در صحن مجلس انجام دهند، شبیه مناظره انتخاباتی و تبلیغات کارزار سیاسی انسان‌ها، البته با رنگ و لعاب تزویر و فریب.
اما در میان زنبورها، تک‌تک اعضای «گروه جست‌وجو و دیده‌بانی» مأمورند تا واقعیت‌ها و مدارک را در مورد مکان‌های بالقوه برای ساخت کندوی جدید جمع کنند. بعد از پیداکردن یک محل مناسب، تک‌تک آنها با شرکت در جلسه‌های جَدَل جدی، برای یک نوع اجماع زنبوری و دستیابی به توافق عمومی همه تلاششان را می‌کنند. چطور؟ با رقصیدن بین بقیه زنبورها و نشانی‌دادن و مدرک آوردن برای استدلالشان. این روند ادامه دارد تا زمانی که یکی از زنبورها بتواند بقیه را توجیه و متقاعد کند که محل موردنظرش، می‌تواند یک خانه امن و امان در بهترین موقعیت باشد. در چنین شرایطی است که ابْر زنبورهای در حال چرخش در آسمان شکل می‌گیرد، درحالیکه ملکه را در میان گرفته و به محل جدید زندگی پیش می‌روند. آن‌هم وقتی بیشتر زنبورهای کندوی قدیمی، فرزندان همین ملکه هستند.
توماس سیلی، استاد زیست‌شناسی دانشگاه کرنل که دهه‌ها در مورد زنبورها پژوهش کرده در #کتاب «دموکراسی زنبور عسل» می‌گوید، وقتی صحبت از «خِرد جمعی» و تصمیم‌گیری مؤثر می‌شود، این موجودات کوچک درس بزرگی به ما می‌دهند: «ما در مقایسه با این حشرات، از ایدهٔ دموکراسی چیز زیادی پیاده نمی‌کنیم. انسان‌ها به واقعیت‌ها رأی نمی‌دهند. انسان پس از این همه سال تمرین دموکراسی، در «رأی‌دهی صادقانه» هنوز به پای زنبور عسل نمی‌رسد.»
http://t.me/mehdijafarimanesh
هر سال، ابتدای تابستان، محل زندگی مشارکتی زنبورها به دلیل رشد زاد و ولد، شلوغ و پرازدحام می‌شود. یک‌سوم جمعیت کلونی کندوی عسل در این شرایط باید همان‌جا بماند و در خدمت ملکهٔ جوان و تازه‌نفس باشد و هزاران زنبور دیگر با ملکهٔ قدیمی از کندو کوچ می‌کنند. اما این یک اتفاق ساده، سریع و یک ارادهٔ یک‌جانبه از طرف ملکه نیست.
حدود ۱۰هزار زنبور عسل کارگر و یک ملکه در یک کندو زندگی می‌کنند و از میان آنها صدها زنبور برای این تصمیم‌گیری کلان درگیر می‌شوند. چندصد زنبور مربوط به بخش نگهبانی و جست‌وجو مأمور می‌شوند تا برای پیداکردن خانهٔ جدید به همه جا سَرک بکشند، از شکاف درختان و بین صخره‌ها تا دودکش‌ها و خرابه‌های ساختمانی. این صدها زنبور بعد از هر بازرسی محل، چند روز متوالی با هم مناظره و مذاکره می‌کنند، عقب‌نشینی می‌کنند، رأی منفی می‌دهند یا هم‌رأی می‌شوند. شبیه آنچه قرن‌ها طول کشید تا انسان‌ها در صحن مجلس انجام دهند، شبیه مناظره انتخاباتی و تبلیغات کارزار سیاسی انسان‌ها، البته با رنگ و لعاب تزویر و فریب.
اما در میان زنبورها، تک‌تک اعضای «گروه جست‌وجو و دیده‌بانی» مأمورند تا واقعیت‌ها و مدارک را در مورد مکان‌های بالقوه برای ساخت کندوی جدید جمع کنند. بعد از پیداکردن یک محل مناسب، تک‌تک آنها با شرکت در جلسه‌های جَدَل جدی، برای یک نوع اجماع زنبوری و دستیابی به توافق عمومی همه تلاششان را می‌کنند. چطور؟ با رقصیدن بین بقیه زنبورها و نشانی‌دادن و مدرک آوردن برای استدلالشان. این روند ادامه دارد تا زمانی که یکی از زنبورها بتواند بقیه را توجیه و متقاعد کند که محل موردنظرش، می‌تواند یک خانه امن و امان در بهترین موقعیت باشد. در چنین شرایطی است که ابْر زنبورهای در حال چرخش در آسمان شکل می‌گیرد، درحالیکه ملکه را در میان گرفته و به محل جدید زندگی پیش می‌روند. آن‌هم وقتی بیشتر زنبورهای کندوی قدیمی، فرزندان همین ملکه هستند.
توماس سیلی، استاد زیست‌شناسی دانشگاه کرنل که دهه‌ها در مورد زنبورها پژوهش کرده در #کتاب «دموکراسی زنبور عسل» می‌گوید، وقتی صحبت از «خِرد جمعی» و تصمیم‌گیری مؤثر می‌شود، این موجودات کوچک درس بزرگی به ما می‌دهند: «ما در مقایسه با این حشرات، از ایدهٔ دموکراسی چیز زیادی پیاده نمی‌کنیم. انسان‌ها به واقعیت‌ها رأی نمی‌دهند. انسان پس از این همه سال تمرین دموکراسی، در «رأی‌دهی صادقانه» هنوز به پای زنبور عسل نمی‌رسد.»
http://t.me/mehdijafarimanesh
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment