طبقه‌بندی نام‌های فارسی با توجه به معنایی که از آن‌ها دریافت می‌شود.

1⃣ کنشگر

الف) افزودن پسوندهای گر، کار، چی و بان به اسم: آهنگر، گچ‌کار، قهوه‌چی، مرزبان.
ب) ترکیب اسم با ریشهٔ یک فعل: جاروب، شهردار، جامعه‌شناس.
ج) ترکیب اسم با ریشهٔ فعل و افزودن پسوندهای «ه» یا «ک»: آتش‌زنه، گول‌زنک، بادکنک.
د) افزودن پسوند «نده» و «ه» به ریشهٔ فعل: نویسنده، ماله

2⃣ کنش

شمار بسیاری از نام‌ها بر نوعی عمل یا کنش دلالت می‌کنند، مانند آینه‌کاری، سپرسازی، آهنگری.
افزودن پسوند «ی» به نام‌های کنشگر، مانند تراشکاری، جامعه‌شناسی، نویسندگی.
افزودن پسوند «–ش» به ریشهٔ فعل، مانند بخشایش، جهش، چرخش.

3⃣ حالت

شمار زیادی از نام‌ها بر نوعی حالت دلالت دارند، مانند تشنگی، سرخی، دل‌شکستگی.
این نام‌ها عمدتاً با افزودن پسوند «–ی» به یک صفت و گاهی اسم حاصل می‌شود، مانند آزادگی، صبوری، شادمانی.

4⃣ محصول کنش
5⃣ دارندگی
6⃣ مکان
7⃣ شکل و هیئت ظاهری
8⃣ رنگ
9⃣ اجزای تشکیل‌دهنده
🔟 مزه
1⃣1⃣ جایگاه
2⃣1⃣ جنس
3⃣1⃣ مجموعه
4⃣1⃣ تحدید معنایی نام‌ها

✅ علاءالدین طباطبایی، واژه‌سازی و دستور (مجموعه مقالات)، چاپ اول، تهران: کتاب بهار، ۱۳۹۴، ص ۲۵۷ تا ۲۶۱.

✅ دوشنبه، ۱۱ آذر ۱۳۹۸


@virayesh_gah
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment