⚡️ سه پادشاه قاجار به روایت احتشام‌السلطنه

🔸ناصرالدین‌شاه:
«ناصرالدین‌شاه که پنجاه‌سال سلطنتِ مستبدانه کرد، قسمت‌های مهمّ و ذیقیمتی از شمال شرقی و شرق خراسان و سیستان و بلوچستان و حقوق ایران را در دریای عمّان و خلیج فارس از دست داد. امتیازات بنیان‌کَن به بیگانگان واگذار نمود که بدترینِ آنها امتیاز بانک شاهی که ثروت مملکت را به غارت برده و می‌بَرَد، بود. به جای تعلیم و تربیت افراد، بسط رشوه‌خواری و حکومت‌فروشی را دائر کرد و رواج داد. املاک خالصه و دولتی را حراج کرد و به ثمن بخس فروخت. دشمنِ علم و سواد بود و مردم را در جهل و بی‌خبری نگاه داشت. کارهای زشت بسیار کرد. شکم‌پرست و شهوت‌ران و طمّاع و‌ پول‌دوست بود.»

🔸مظفّرالدین‌شاه:
«مظفّرالدین‌شاه رویِ پدرِ نامرحومش را سفید کرده‌بود. کثافتکاری و افتضاحات بی‌شمار بارآورد. بذل و تفریط در امور دولت و‌ مالیهٔ مملکت نمود. استقراض‌های پی‌درپی و ایران برباددِه کرد. نمونه‌ای از شرح مسافرت‌های شرم‌آور فرنگستان او را در صفحات قبل نوشته‌ام. امّا حرکات و وحشی‌گری‌های سالارالدوله و شعاع‌السلطنه دو نور چشم عزیز!! و اجزاء دربار و اطرافیانِ مظفّرالدین‌شاه را در چند کتاب قطور باید نوشت.»

🔸محمّدعلی‌شاه:
«فطرتاً لجوج و بی‌کفایت و دارای اخلاقِ فاسد و انواعِ رذائل بود. دربارش مرکّب از چندنفر جوان معلوم‌الحال از قبیل مجلّل‌السطان و علی‌بیک. ناصحینش عبارت از شاپشال و لیاخوفِ روسی و امیربهادرِ جنگ بودند. طرز تربیت و‌ سوابق رفتار شاه در آذربایجان، در دوره‌ای که ولیعهد بود و ایّامی که به نیابت پدرش(در سفر آخر مظفّرالذین‌شاه به فرنگ) در طهران، امور مملکت را سرپرستی می‌کرد تنفّر عمومی را نسبت به او‌جلب کرده، و‌ روابط خصوصی او با روسها مایهٔ سوءظنّ مردم شده‌بود... محمّدعلی‌شاه با سفارت روس رفت‌وآمد و روابط خصوصی داشت. مربّی و معلّمینش روس و اخلاق و تربیتش روسی بود و تربیت فرزندانش را به روسها سپرده‌بود. اختیار قشون ایران را به دست روسها داده‌بود. مشاور مخصوص شاه و فرمانده قوای قزّاق و افسران، روس بودند.»(۱)

🔸زِ تاجِ سرت چشمِ بد، دور باد!!

۱.خاطرات احتشام‌السلطنه، به کوشش سیّدمحمّدمهدی موسوی، انتشارات زوّار، تهران، ۱۳۹۲،
صص ۵۹۷-۵۹۶

کانون رویدادهای ایران را دنبال کنید 👇
@IR_EventsCenter

Comments

Be the first to add a comment