🎤
از گونه‌های گیاهی سرزمینمان مراقبت کنیم
سیدنادر صادقی راد
رفتارشناس حیوانات
هفته‌نامه سلامت
۶مرداد ۱۳۹۷
در گشت و گذارم در منطقه‌ای کوهستانی درختچه بادام کوهی نظرم را جلب کرد.
در ان منطقه گونه‌های فراوانی می‌توان دید،
از بادام کوهی گرفته تا گردوی وحشی و بنه و آلوی وحشی. گاه پیش آمده که دانه‌های درختچه‌های بومی را سر راهم برداشته
و همان نزدیکی‌ها، نه دورتر کاشته‌ام.
برای انجام اقداماتی از این دست که به افزایش پوشش گیاهی بومی کمک می‌کند،
باید چند نکته در نظر داشت.
اول اینکه دانه بادام کوهی یا دانه‌های مشابه را در پاییز می‌کارند
تا نزدیک فصل بارندگی باشند.
گیاهان بومی برای چرخه طبیعت در هر منطقه‌ای بسیار مفیدند.
سایه‌ساری دارند که برخی از وحوش مانند خزندگان و مارها میتوانند زیر آن پناه بگیرند
و لانه و بستر مناسبی برای پرندگان هستند.
دانه های بادام غذای انواع جوندگان
به‌خصوص موش‌های زیرزمینی میتوانند
باشند
و همین موش‌ها خوراک پرندگان شکاری هستند و به همین ترتیب چرخه طبیعت می‌چرخد.
اصل بسیار مهم این که هر گیاهی در منطقه مخصوص خود
و در فصل مناسب کاشته شود.
برخلاف تصور بسیاری از مردم، هر گیاهی را در هر جایی نمی‌توان کاشت
و گونه‌های مهاجم گیاهان در آسیبی که به طبیعت میتوانند برسانند،
کم از آسیب‌های دیگر ندارند.
چاره نیست جز آنکه دانه‌های کاشته‌شده را به طبیعت واگذار می‌کنیم. معمولا تکثیر دانه‌ها را طبیعت خود انجام می‌دهد.
موش‌ها دانه‌هایی مانند پسته وحشی یا بلوط را به ذخیره‌گاه‌های زمستانی خود می‌برد
و همانجا امکان رشد این دانه‌های فراهم می‌شود.
بعضی جاها کلاغ عامل جابجایی دانه است
و در برخی مواقع نیز مدفوع حیواناتی مانند خرس یا گراز دانه را جابجا و باعث تکثیر گیاهان بومی می‌شوند.
نشخوارکنندگان مانند قوچ و میش یا کل و بز دانه‌های بزرگ را خرد می‌کنند
و نقشی در تکثیر آنها ندارند.
تاثیر حیات وحش در رویش‌های گیاهی به حدی است
که گاه به دلیل کاهش جمعیت جوندگان، پوشش گیاهی منطقه هم کم می‌شود که نتیجه آن فرسایش و جاری شدن سیلاب است.
گیاهان بومی فواید دیگری هم دارند. آدم‌های کاربلد خواص دارویی آنها را می‌دانند.
گون ازگیاهان بومی ایران است که خواص و اهمیت آن در زیست‌بوم ما هنوز باید و شاید معرفی نشده است.
گون از گیاهان مقاوم نسبت به خشکسالی و نگهدارنده خاک است
. این روزها متاسفانه زیاد در اخبار می‌خوانیم که در طبیعت‌گردی‌ها چند بوته گون را آتش می‌زنند،
اما همین بی‌مبالاتی و بی‌دقتی باعث آتش گرفتن پهنه وسیعی از گون‌زارها می‌شود
.باید مراقب پوشش‌های گیاهی بومی بود،
با این تاکید دوباره که گیاهان بومی زیر نظر کارشناسان در هر منطقه‌ای باید تکثیر شوند
و مراقب باشیم گون‌ها و سایر بوته‌ها را از ریشه بیرون نیاوریم
چون با این کار امکان رویش دوباره گیاه را از بین می‌بریم.
بزهای اهلی از موجوداتی هستند که جمعیت زیاد آنها پوشش گیاهی منطقه را به خطر می‌اندازد.
اگر دقت کرده باشید، در یک گله گوسفند تعداد کمی بز وجود دارد
که اغلب جلورو هستند
. نحوه چرای گوسفند جوری است که گیاه را از ریشه در نمی‌آورد،
اما بز حین چرا گیاه را ریشه‌کن و درختچه‌ها را خرد می‌کند و جمعیت زیاد آن می‌تواند برای پوشش گیاهی منطقه آسیب‌رسان باشد.
و باز هم می‌رسیم
به انسان‌ها که بیشترین نفع‌برندگان و نیز بیشترین آسیب‌رسانان به طبیعت هستند.
در بازارهای روز نزدیک مناطق روستایی یا کوهستانی مانند بازار تجریش در هر فصلی از سال که بگذرید، گیاهان وحشی فصل را به‌وفور می‌بینید
که برای فروش از ارتفاعات چیده و به بازار آورده‌اند.
این گیاهان وحشی که امروز به نام ارگانیک آنها را می خوانند
و طالبان زیادی هم دارند،
اغلب توسط کارگرانی چیده می‌شوند که آموزش کافی برای آسیب‌نرساندن
به اصل گیاه را ندیده‌اند.
چیدن و کندن این نوع محصولات بدون ضابطه و آموزش،
از عوامل موثر دیگر در کاهش پوشش گیاهان باارزش منطقه است
که اتفاقا دوام و حفظشان می‌تواند در چرخه اقتصادی بازارهای بومی هم نقش مثبتی داشته باشد.
برای آنکه ارزش طبیعت ایران را بدانید
همین را باید بگویم که براساس اعلام آمارهای رسمی، از هشت هزار گونه گیاهی موجود در کشور، بیش از دو هزار و 300 گونه دارای خواص دارویی، عطری، ادویه ای و آرایشی بهداشتی است.
. طبیعت امانتی است که باید به دست نسل‌های آینده سپرده شود.
اولین اصل در تعامل با این گنجینه خدادادی، اصل بدیهی «آسیب نرسان» است. بعد از رسیدن به این مرحله می‌توان به دوام آن یاری رساند.
کاشتن و تکثیر گیاهان حال خوشی دارد
که فقط آنها که از نعمت طبیعت‌گردی سیراب شده‌اند، قدرش را می‌دانند.
🌧🌨🌧⛈🌧⛈🌨🌧💧🌨⛈🌧 حامیان محیط زیست و منابع طبیعی وابخیزداری سمن مشایخ بختیاری
از گونه‌های گیاهی سرزمینمان مراقبت کنیم
سیدنادر صادقی راد
رفتارشناس حیوانات
هفته‌نامه سلامت
۶مرداد ۱۳۹۷
در گشت و گذارم در منطقه‌ای کوهستانی درختچه بادام کوهی نظرم را جلب کرد.
در ان منطقه گونه‌های فراوانی می‌توان دید،
از بادام کوهی گرفته تا گردوی وحشی و بنه و آلوی وحشی. گاه پیش آمده که دانه‌های درختچه‌های بومی را سر راهم برداشته
و همان نزدیکی‌ها، نه دورتر کاشته‌ام.
برای انجام اقداماتی از این دست که به افزایش پوشش گیاهی بومی کمک می‌کند،
باید چند نکته در نظر داشت.
اول اینکه دانه بادام کوهی یا دانه‌های مشابه را در پاییز می‌کارند
تا نزدیک فصل بارندگی باشند.
گیاهان بومی برای چرخه طبیعت در هر منطقه‌ای بسیار مفیدند.
سایه‌ساری دارند که برخی از وحوش مانند خزندگان و مارها میتوانند زیر آن پناه بگیرند
و لانه و بستر مناسبی برای پرندگان هستند.
دانه های بادام غذای انواع جوندگان
به‌خصوص موش‌های زیرزمینی میتوانند
باشند
و همین موش‌ها خوراک پرندگان شکاری هستند و به همین ترتیب چرخه طبیعت می‌چرخد.
اصل بسیار مهم این که هر گیاهی در منطقه مخصوص خود
و در فصل مناسب کاشته شود.
برخلاف تصور بسیاری از مردم، هر گیاهی را در هر جایی نمی‌توان کاشت
و گونه‌های مهاجم گیاهان در آسیبی که به طبیعت میتوانند برسانند،
کم از آسیب‌های دیگر ندارند.
چاره نیست جز آنکه دانه‌های کاشته‌شده را به طبیعت واگذار می‌کنیم. معمولا تکثیر دانه‌ها را طبیعت خود انجام می‌دهد.
موش‌ها دانه‌هایی مانند پسته وحشی یا بلوط را به ذخیره‌گاه‌های زمستانی خود می‌برد
و همانجا امکان رشد این دانه‌های فراهم می‌شود.
بعضی جاها کلاغ عامل جابجایی دانه است
و در برخی مواقع نیز مدفوع حیواناتی مانند خرس یا گراز دانه را جابجا و باعث تکثیر گیاهان بومی می‌شوند.
نشخوارکنندگان مانند قوچ و میش یا کل و بز دانه‌های بزرگ را خرد می‌کنند
و نقشی در تکثیر آنها ندارند.
تاثیر حیات وحش در رویش‌های گیاهی به حدی است
که گاه به دلیل کاهش جمعیت جوندگان، پوشش گیاهی منطقه هم کم می‌شود که نتیجه آن فرسایش و جاری شدن سیلاب است.
گیاهان بومی فواید دیگری هم دارند. آدم‌های کاربلد خواص دارویی آنها را می‌دانند.
گون ازگیاهان بومی ایران است که خواص و اهمیت آن در زیست‌بوم ما هنوز باید و شاید معرفی نشده است.
گون از گیاهان مقاوم نسبت به خشکسالی و نگهدارنده خاک است
. این روزها متاسفانه زیاد در اخبار می‌خوانیم که در طبیعت‌گردی‌ها چند بوته گون را آتش می‌زنند،
اما همین بی‌مبالاتی و بی‌دقتی باعث آتش گرفتن پهنه وسیعی از گون‌زارها می‌شود
.باید مراقب پوشش‌های گیاهی بومی بود،
با این تاکید دوباره که گیاهان بومی زیر نظر کارشناسان در هر منطقه‌ای باید تکثیر شوند
و مراقب باشیم گون‌ها و سایر بوته‌ها را از ریشه بیرون نیاوریم
چون با این کار امکان رویش دوباره گیاه را از بین می‌بریم.
بزهای اهلی از موجوداتی هستند که جمعیت زیاد آنها پوشش گیاهی منطقه را به خطر می‌اندازد.
اگر دقت کرده باشید، در یک گله گوسفند تعداد کمی بز وجود دارد
که اغلب جلورو هستند
. نحوه چرای گوسفند جوری است که گیاه را از ریشه در نمی‌آورد،
اما بز حین چرا گیاه را ریشه‌کن و درختچه‌ها را خرد می‌کند و جمعیت زیاد آن می‌تواند برای پوشش گیاهی منطقه آسیب‌رسان باشد.
و باز هم می‌رسیم
به انسان‌ها که بیشترین نفع‌برندگان و نیز بیشترین آسیب‌رسانان به طبیعت هستند.
در بازارهای روز نزدیک مناطق روستایی یا کوهستانی مانند بازار تجریش در هر فصلی از سال که بگذرید، گیاهان وحشی فصل را به‌وفور می‌بینید
که برای فروش از ارتفاعات چیده و به بازار آورده‌اند.
این گیاهان وحشی که امروز به نام ارگانیک آنها را می خوانند
و طالبان زیادی هم دارند،
اغلب توسط کارگرانی چیده می‌شوند که آموزش کافی برای آسیب‌نرساندن
به اصل گیاه را ندیده‌اند.
چیدن و کندن این نوع محصولات بدون ضابطه و آموزش،
از عوامل موثر دیگر در کاهش پوشش گیاهان باارزش منطقه است
که اتفاقا دوام و حفظشان می‌تواند در چرخه اقتصادی بازارهای بومی هم نقش مثبتی داشته باشد.
برای آنکه ارزش طبیعت ایران را بدانید
همین را باید بگویم که براساس اعلام آمارهای رسمی، از هشت هزار گونه گیاهی موجود در کشور، بیش از دو هزار و 300 گونه دارای خواص دارویی، عطری، ادویه ای و آرایشی بهداشتی است.
. طبیعت امانتی است که باید به دست نسل‌های آینده سپرده شود.
اولین اصل در تعامل با این گنجینه خدادادی، اصل بدیهی «آسیب نرسان» است. بعد از رسیدن به این مرحله می‌توان به دوام آن یاری رساند.
کاشتن و تکثیر گیاهان حال خوشی دارد
که فقط آنها که از نعمت طبیعت‌گردی سیراب شده‌اند، قدرش را می‌دانند.
🌧🌨🌧⛈🌧⛈🌨🌧💧🌨⛈🌧 حامیان محیط زیست و منابع طبیعی وابخیزداری سمن مشایخ بختیاری
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment