مهدی اخوان ثالث در ۶ اسفند ۱۳۰۶‌ در طوس‌ مشهد زاده‌ شد. پدرش در طوس‌ به‌ عطاری‌ و فروش‌ گياهان‌ دارويى‌ اشتغال‌ داشت.‌ در اوايل‌ عمر و در ضمن‌ تحصيلات‌ دوره ابتدايى‌ نخست‌ به‌ فرا گرفتن‌ موسيقى‌ پرداخت‌ و با مقدمات‌ و مبادی اين‌ هنر آشنا شد، ولى‌ پس‌ از چندی آن‌ را رها كرد و به‌ سبب‌ شوق‌ و دلبستگى‌ خاصى‌ كه‌ به‌ شعر و شاعری‌ در او پديد آمده‌ بود، به‌ انجمن‌ ادبى‌ خراسان‌ به‌ سرپرستى‌ نصرت‌ منشى‌ باشى‌ اصفهانى‌ راه‌ يافت‌ و در مجالس‌ شعرخوانى‌ انجمن‌ شركت‌ مى‌جست‌. منشى‌ باشى‌ چون‌ ذوق‌ و استعداد وی‌ را ديد، تخلص‌ «اميد» را برای‌ او برگزيد.

در ۱۳۲۶ ‌ پس‌ از پايان‌ دوره هنرستان‌ به‌ تهران‌ آمد و در كنار كارِ معلمى‌ به‌ همكاری‌ با مطبوعات‌ پرداخت‌ و در ۱۳۲۷ به‌ استخدام‌ وزارت‌ فرهنگ‌ در آمد. در ۱۳۲۹ تأهل‌ اختيار كرد. يك‌ سال‌ بعد نخستين‌ مجموعه شعر او با عنوان‌ ارغنون‌ منتشر شد.
در سالهايى‌ كه‌ مبارزات‌ ملى‌ و نيز گرايشهای‌ چپ‌ در ميان‌ گروهى‌ از جوانان‌، رواج‌ و گسترش‌ يافته‌ بود، اخوان‌ نيز كه‌ از پيش‌ در اين‌ زمينه‌ فعاليتهايى‌ داشت، رسماً به‌ جرگه چپ‌گرايان‌ پيوست‌.

در ۱۳۳۲‌ برگذاركنندگان‌ فستيوال‌ شعر جوانان‌ دموكرات‌، موضوع‌ «صلح‌» را به‌ اقتراح‌ گذاشتند و از ميان‌ سروده‌ها، شعر اخوان‌ با عنوان‌ «دعوت‌» به‌ تشخيص‌ گروه‌ داوران‌، از جمله‌ سعيد نفيسى‌ و نيما يوشيج‌، برنده جايزه‌ شناخته‌ شد و از او برای شركت‌ در فستيوال‌ جهانى‌ صلح‌ دعوت‌ به‌ عمل‌ آمد، اما اخوان‌ در اين‌ فستيوال‌ شركت‌ نكرد.

در پى‌ كودتای‌ ۸ مرداد ۱۳۳۲ به‌ سبب‌ پناه‌ دادن‌ به‌ يك‌ فراری‌ سياسى‌ و نيز هواداری‌ از سازمانهای‌ وابسته‌ به‌ حزب‌ توده‌ دستگير شد و حدود يك‌ سال‌ را در زندان‌ سپری‌ كرد. پس‌ از رهايى‌ از زندان‌، چندی‌ از خدمت‌ معلمى‌ محروم‌ گشت‌، سپس‌ به‌ كاشان‌ منتقل‌ شد. اين‌ انتقال‌ كه‌ بيشتر نوعى‌ تبعيد بود، منجر به‌ كناره‌گيری‌ او از وزارت‌ فرهنگ‌، و بازگشت‌ وی‌ به‌ تهران‌ شد.
اخوان‌ در تهران‌ مدتى‌ با نامهای‌ مستعار «توران‌»، «پرديس‌»، «قلندر» و ... مقالاتى‌ اجتماعى‌ و انتقادی و نيز داستانهايى‌ برای‌ انتشار در مطبوعات‌ مى‌نوشت‌. چندی بعد در كنار همكاری‌ با مطبوعات‌ و مؤسسه‌های‌ فرهنگى‌، در «سازمان‌ فيلم‌» مشغول‌ به‌ كار شد. در همين‌ سالها مجموعه ديگر از اشعار او به‌ نامهای‌ زمستان‌ ۱۳۳۵، آخر شاهنامه‌ ۱۳۳۸ و از اين‌ اوستا ۱۳۴۴ منتشر شد.

در ۱۳۴۵ در پى‌ اتهامى‌ غير سياسى‌ ۶ ماه‌ در زندان‌ به‌ سر برد. انعكاس‌ تأثيرات‌ اين‌ ايام‌ از زندگى‌ او در كتابهای‌ پاييز در زندان‌ و زندگى‌ مى‌گويد... ديده‌ مى‌شود.

در ۱۳۴۸ به‌ دعوت‌ تلويزيون‌ خوزستان‌ به‌ جنوب‌ كشور رفت‌ و اداره برنامه‌های‌ ادبى‌ تلويزيون‌ را در آبادان‌ عهده‌دار شد. سال‌ بعد به‌ تهران‌ بازگشت‌ و در «بنياد فرهنگ‌ ايران‌» و نيز در تلويزيون‌ ملى‌ ايران‌ به‌ كار پرداخت‌. در ۱۳۵۶ تدريس‌ ادبيات‌ دوره سامانى‌ و نيز دوران‌ معاصر را در دانشگاههای‌ ملى‌، تهران‌ و تربيت‌ معلم‌ بر عهده‌ گرفت‌. در ۱۳۵۸ در سازمان‌ انتشارات‌ و آموزش‌ انقلاب‌ اسلامى‌ آغاز به‌ كار كرد و سرانجام‌ در ۱۳۶۰ از مشاغل‌ دولتى‌ كناره‌ گرفت‌ و بازنشسته‌ شد.

در فروردين‌ ۱۳۶۹ به‌ دعوت‌ «خانه فرهنگ‌ آلمان‌» برايی شركت‌ در شب‌ شعر برای‌ نخستين‌ و آخرين‌ بار به‌ خارج‌ از كشور مسافرت‌ كرد و از برخى‌ كشورهای‌ اروپايى‌ ديدن‌ نمود.
مهدی اخوان ثالث نهایتا در ۴ شهريور ۱۳۶۹ در تهران‌ چشم‌ از جهان‌ فروبست‌. پيكر او را در جوار آرامگاه‌ فردوسى‌ در شهر طوس‌ به‌ خاك ‌سپرده شد.
‌
https://t.me/arshivefarhikhtegan/673





جان آگه با #فرهیختگان

Comments

Be the first to add a comment