چرا عده ای با احیای برجام مخالف اند؟
جعفر محمدی
پول عجیبی که برای «دور زدن تحریم ها» هدر رفت: هزینه ساخت ۲۶۶ برج خلیفه یا اعطای ۳ میلیارد تومان به خانوادههای فقیر ایران، کاسبان تحریم از این ثروت نجومی دل نمیکنند.
بدیهی است که اینان هرگز نمیگویند "ما چون منافعمان به خطر میافتد با برجام و لغو تحریمها مخالفیم"؛ آنها باید سکهای ضرب کنند که خریدار داشته باشد؛ مثلاً باید پشت مفاهیم ارزشی پنهان شوند و بگویند مذاکرات عزت و شرف ما را از بین برد چون مذاکره کنندگان ما خائن و نادان هستند، انقلاب را بر باد دادند، خون شهدا را پایمال کردند، آنها خود فروخته اند و ... .
چرا عدهای به تازگی دوباره دلواپس شده و با احیای برجام مخالفاند؟ سعی میکنم علتش را ساده و مستند به عدد و رقم توضیح دهم:
وقتی تحریم نباشیم، روند تجارتمان با دنیا عادی است؛ یعنی شما به عنوان یک تاجر میتوانید هر چه را که نیاز هست از بازار آزاد و رقابتی جهان با
"مناسب ترین قیمت" بخرید و وارد کنید.
اما وقتی تحریم باشیم، دیگر نمیتوانید مایحتاج کشور را با مناسب ترین قیمت وارد کنید بلکه مجبور میشوید به
"ممکن ترین شکل" وارد کنید. اینجا دیگر شما نیستید که بین فروشندگان مختلف، بهترین را انتخاب کنید؛ باید ببینید چه کسی حاضر میشود آن را به شما بفروشد. تازه آن فروشندگان معدود هم، تمایلی ندارند به طور علنی و رسمی به شما کالا بفروشند.
اینجاست که پدیدهای مطرح می شود به نام
"دور زدن تحریم ها". یعنی اگر تا دیروز مثل آدمیزاد میرفتید و از فروشندهای مثلاً در آلمان خرید میکردید، الان باید از فروشندگان واسط و حتی خریداران واسط استفاده کنید، شرکتهای صوری در این کشور و آن کشور تاسیس کنید و کالای مورد نیاز را به عنوان تاجری از لیتوانی بخرید، به شرکت صوریتان در ترکیه بفروشید و از آنجا به امارات بفرستید و نهایتاً از طریق لنج به بندرعباس بیاورید.
مجبورید به کلی آدم خارجی و داخلی باج بدهید و گاه ناگزیر شوید اعتماد کنید و کل سرمایهتان را در معرض ریسک قرار دهید. وقتی کالایی را این گونه میخرید، آن کالا از خدمات نصب (در تاسیسات صنعتی) و گارانتی هم محروم میشود.
خلاصه آن که ورود به بازی دور زدن تحریمها، دیگر کار یک تاجر عادی نیست. کار کسانی هست که به منابع دهها میلیارد دلاری کشور دسترسی دارند و میتوانند با این پول درشت، ریسک کنند چرا که هزینه این ریسک را خودشان نمیدهند و از کیسه ملت میرود.
برآوردها حاکی است در دو دولت احمدی نژاد و روحانی، حدود ۴۰۰ میلیارد دلار صرف دور زدن تحریم ها شده است.
این ۴۰۰ میلیارد دلار به جیب چه کسانی رفته است؟ به جیب آنها که در کار دور زدن تحریمها هستند و شرکای خارجی شان. بابک زنجانی، فقط نوک قله این ماجراست که قصهاش از پرده برون افتاد و خود به حبس رفت. او تنها حدود ۲ میلیارد دلار از این ۴۰۰ میلیارد دلار را به جیب زده بود.
برای تبیین بزرگی این عدد کافی است بدانید گران ترین سازهای که بشر ساخته، ایستگاه فضایی بین المللی است که ۱۶۰ میلیارد دلار برای ساخت و نگهداری آن در دو دهه هزینه شده است و آنقدر این عدد بزرگ است که ۱۵ کشور ثروتمند جهان طی سالها آن را تامین کرده اند؛ کل بودجه سالیانه مالزی با آن همه رونق اقتصادی ۸۰ میلیارد دلار است؛ تونل مانش بزرگ ترین پروژه عمرانی تاریخ اروپا که دو کشور فرانسه و بریتانیا را از زیر دریا به هم وصل میکند و اتومبیل و کامیون و قطار در آن تردد می کنند، ۸ میلیارد دلار هزینه داشته است و برج خلیفه که به عنوان بلندترین برج کره زمین، نماد امارات متحده عربی است، با ۱.۵ میلیارد دلار و استادیوم عظیم ومبلی انگلیس هم باهزینه ۱.۲ میلیارد دلار ساخته شده است.
با این اوصاف، با پولی که ازجیب ملت ایران صرف دور زدن تحریم ها شد و در واقع هدر رفت، میشد بیش از ۲ ایستگاه بین المللی فضایی ساخت یا ۵ سال تمام خرج کل مالزی را داد یا ۵۰ ابر پروژه در حد تونل مانش اجرا کرد یا ۲۶۶ برج مانند بلندترین برج دنیا ساخت و یا ۳۳۳ استادیوم در حد و قواره و مبلی احداث کرد.
این رقم، آنقدر عجیب و غریب و فضایی است که اگر (به فرض) میخواستند به همه خانوادههای دو دهک پایین جامعه که فقیرترین افراد هستند، نقداً کمک کنند، به هر خانواده ۵ نفری حدود ۳ میلیارد تومان میرسید؛ آیا با این پول، نمیشد یک بار برای همیشه فقرزدایی کرد؟
اما قصه این است که دل کندن از چنین پول هنگفتی به راحتی میسر نیست خاصه آن که کاسبان تحریم، زندگی و نقشه راه آینده شان را بر همین مبنا بستهاند و خرج شان زیاد شده است. اگر اینان با احیای برجام و لغو تحریم.ها مخالفت نکنند و هر روز مانعی جدید نتراشند جای تعجب است.
🔵جان آگه با #فرهیختگان