رئیسجمهور اسرائیل میگوید: «کل ملت در آنجا مسئول است... آنها میتوانستند شورش کنند و علیه رژیم شیطانی مستقر در غزه کودتا کنند»
شاید این استدلال را قبول نداشته باشید ولی دقیقا طبق نظریه غالب و رایج در سیاست و اقتصاد و حقوق مدرن صورتبندی شده است. طبق این نظریه دولت و ملت در واقع یک چیز هستند و دولت اصالت ندارد. یعنی دولت چیزی جدای از مردمان یک سرزمین نیست همانطور که دست شما جدای از بدنتان نیست. به این میگویند اصل یگانگی دولت و ملت.
یعنی اگر من بگویم دولت ایران فلان چیز را میخواهد ولی مردم ایران آن چیز را نمیخواهند. این حرف شبیه آن است که من بگویم دست من فلان کار را میکند اما خودم آن را نمیخواهم. هر دو این حرفها به یک اندازه یاوه هستند. من حداکثر میتوانم بگویم که دستم از مغزم فرمان نمیبرد چون یک نوع اختلال عصبی در بدنم پیش آمده است.
البته شما میتوانید این نظریه را قبول نداشته باشید. گفتم که این نظریه رایج و غالب است ولی همه قبول ندارند. مثلا پستمدرنها. تمام کتابهای میشل فوکو را باید با این پیشفرض بخوانید که او دولت و ملت را دو گروه مجزا با منافع و خواستههای متفاوت و در بسیاری از موارد متعارض میداند. یعنی به دوگانگی دولت و ملت باور دارد.
دیدگاه دوگانگی هرچند جایگاه خودش را در آکادمی و جامعه دارد اما یک نظر حاشیهای و اقلیت است. کتابهای مرجع طبق نظریه اول نوشته میشوند، یعنی وقتی یک مدل اقتصادی یا حقوقی را شرح میدهند و معایب و مزایای آن را میگویند این کار را با فرض یگانگی دولت و ملت انجام میدهند.
فرض کنید یک اقتصاددان در یک جلسه به یک مقام دولتی میگوید تصدیگری دولت چیز خوبی نیست. دولت نباید خودش بنگاه اقتصادی ایجاد کند چون در این صورت مردم وابسته به دولت میشوند. دولت باید از اقتصاد خصوصی حمایت کند تا مردم دستشان توی جیب خودشان برود. اگر شما در آن جلسه نشسته باشید و به دوگانگی دولت و ملت باور داشته باشید باید به آن اقتصاددان بگویید تو دیوانه شدی؟ یا میخواهی مردم را بدبخت کنی؟ اگر مردم به دولت وابسته باشند که به نفع دولت است. چرا صغرا و کبرا میچینی و نتیجه وارونه میگیری؟
اما شما این اعتراض را نمیکنید. چون نظریه رایج دانشگاهی یگانگی دولت و ملت است آن اقتصاددان هم طبق این فرض استدلال میکند که منافع دولت و مردم یک چیز است. این الگوی فکری از طریق دانشگاهها به رسانهها هم وارد شده و افکار عمومی را هم تصرف کرده و مغزهای عموم مردم هم طبق این نظریه کار میکند و برای همین اکثر مردم تناقضی در این حرفها نمیبینند.
در واقع ما نمیتوانیم یک الگوی فکری را بپذیریم اما هرجا که نتیجهاش خوشایندمان بود قبول کنیم و هرجا خوشایندمان نبود قبول نکنیم.
#محسن_کاظم_پور
@Ellinne