👕 لباس و انواع پوشش در شعر خاقانی

🎭برقع: سبب سپیدرویی حضرت آدم با برقع،همّت رسول ص است :

آدم ازو به برقع حرمت سپیدروی
شیطان ازو به سیلی حرمان سیه قفا
(2/39)

👘برگستوان: زره ی اسب به روز مصاف از هرّا (گلوله های طلایی) ضرورت می یابد :
تو را امان ز امل به که اسب جنگی را
به روز معرکه بر گستوان به از هرا
(4/24)

👗بوقلمون: کنایه از دنیا به سبب حوادث پیاپی، کنایه از آدم های متظاهر :

دورنگی شب وروز سپهر بوقلمون
پرند عمر تورا می برند رنگ وبها
(3/21)

🧕جلباب:جلباب نیستی در اینجا یعنی پرده ی فقر و نداری( تشبیه اضافی)👇

چون نیست وجه زر نکنم عزم مکه باز
جلباب نیستی به سروش در آورم
(14 /63)

🧣دستارچه: در بیت زیر استعاره مصرحه از زلف شاهزاده خانمی سیاه پوست در مراسمی می باشد،بیت تصویرگر شکل و و وضع این شاهزاده می باشد :👇

باز زرین به سر رایت ودستارچه زیر
آفتابی به شب آراسته عمدا بینند
(7/32)

👚رخت افکندن: ماندن در جایی، ساکن شدن مقابل دواسبه راندن است:👇

دو اسبه بر اثر "لا"بران بدان شرطی
که رخت نفکنی الا به منزل" الا"
(3/43)

🧥ردا: ترکیب ردای زر این جا کنایه از اشعه ی زرین خورشید است:👇

برکتف آفتاب باز ردای زر است
کرده چو اعرابیان بر در کعبه مآب
(6/7)

🧖‍♂ردای احرام: دو چادر نادوخته که در ایام احرام یکی را لنگ و ته بند کنند و دیگری را بر دوش پوشند.با این توضیح پیداست که پوشش کعبه سبزرنگ بوده است:👇

صبح را در ردای ساده را حرام کنند
تا فلک را سلب کعبه مهیا بینند
(7/5)

🥋طیلسان:

هر سال مُحرِمانه ردا گیرد آفتاب
وزطیلسان مشتری آرند میزرش
(10/12)

خاقانی، آفتاب را به خلیفه و سلطانی تشبیه نموده که پس از طواف و پایان مناسک، خادمان دستار اورا به حضورش تقدیم می کنند.و چه جالب محرم شدن آفتاب همانا
برهنگي خورشید است که با جامه ی نور حجاب می گیرد.

یا:👇

چون طیلسان چرخ مطرّا شود به صبح
من رخ،به آب دیده مطرّا برآورم
(13/2)

🧕معجر :

خاتون کاینات مربع نشسته خوش
پوشیده حلّه و ز سر افتاده معجرش
(10/23، م3)

کعبه، خاتون آفرینش، چهارزانو و خوش نشسته، در حالی حله زیبایی به تن کرده و روسری از سر افکنده است.

◀️ از این دست ترکیبات در شعر خاقانی فراوان است اما محقق دیوان خاقانی اگر بخواهد به همه ی انواع دیوان وی بپردازد،پاي آبله از سنگلاخ بادیه اش برخواهد گشت و چه بسا در این وادی راه گم کند.

❇️ مطلب ارسالی از: کانال « طعم ادبیات- محمد عزیززاده»

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan