☘️ ۱۰۱ راه که جوانان می توانند جهان را دگرگون کنند
✍️ #غلام_علی_کشانی
🔅یادداشتِ کوتاهی که در زیر میخوانید در معرفیِ کتابی است کوچک که در محاق “شبهمسئلهسازیها” و “بازارْ روزِ روشنفکری” فراموش مانده. این کتاب در سالِ ۱۳۹۰ در اینترنت منتشر شد به این امید که متن و مقدمهی آن جدی گرفتهشوند و ما را به تامل و عمل در راههای نامکشوفِ شکوفاییِ ملی (توسعهی ملی) دعوت کنند.
🔅رسم است که روشنفکران، معمولا برای این که کلامشان خوبتر شنیده شود، از نظریهپردازیها و طبقهبندیها و ساختارهای بیانیِ پیچیده و واژگانِ زرگریِ فنّی استفاده کنند تا کم سواد جلوه نکنند و یا حتی علامه بهنظر بیایند، غافل از آن که اگر کلام برای حقیقت گفته شده باشد (توصیهی اکید سیمون وی به خودش)، درست مثل سنگی که بهسادگی و مستقیماً به زمین میافتد، بدون پیچیدگی بیان میشود (توصیهی هنری دیوید ثورو برای پرهیز از اینهمانگویی، لفاظی و پیچیدهگویی).
🔅کلام ساده و آسان فهم، کلامی که مستقیم به اصل مطلب، میپردازد، کلامِ لُریْ کلامی است صمیمانه، موثر و حقیقتجو. و در این موردِ خاص، لازم نیست که آسمان و ریسمان به هم بافته شود تا بفهمیم راه شکوفاییِ ملیِ ما از تمرینِ مشارکت در کارهای کوچکی میگذرد که مربوط به خودِ خودمان است، و نه از هزارتویِ لفاظیهای بیانتهای محفلها.
🔅علتهای لفاظی مختلفاند، یکیشان، ناتوانی در بیان، دیگری کسبِ منزلت، دیگری کسبِ ثروت، دیگری نزدیکی به قدرت و … . اما از هر چه که بگذریم، سخنِ ساده،هرچند که نوشتن و گفتناش سخت، ولی درک و فهماش آسان است و به تفاهم و عملِ مخاطب نزدیکتر.
🔅مخاطبِ کتاب همگاناند، خصوصاً کنشگرانِ ریشهایِ شکوفایی ملی، که به تقلیلِ مرارت و تقریرِ حقیقت، از راه آموزشِ خود و دیگران و رعایتِ “منشورِ وظایفِ بشریِ” خود، پیش از مطالبهی “منشورِ حقوقِ بشری” خود و دیگران دلبستهاند، تا نتایجی بیبرگشت در این شورهزار حاصل آید:
🔅راههای رفته زیادند. راههایی که بیشترشان هم جوابی نگرفتهاند. راههای گروهی، حزبی، سیاسی، نقد یا مسخرهی اونا، نقد یا مسخرهی اینا، غرغرِ زیر لبی و محفلی، نقدِ جدیِ قدرت، جستجویِ راههای تسخیرِ قدرت، و تلاشِ خالصانهی جدیِ رادیکال و شجاعانه یا تلاشِ مافیایی برای کسبِ قدرت در سرتاسرِ جهانِ من و تو و ما و دیگرانْ امتحان شده و میشوند، بیآنکه در پیِ موفقیتهای شورمندانهی موقتی یا شکستهای موقتی یا دائمی، به تغییرهایی بیبازگشت و ریشهای راه پیدا کنند.
🔅بهنظر میرسد که آموزش مطمئنترین ابزارِ تغییرِ برون و درون است، ابزاری با نتایج پایدار و بیبرگشت. بهاین ترتیب است که “آموزشْ عینِ سیاست” و “ادامهی سیاست” شناخته میشود.
🔅در مدارس سراسرِ جهان، به همهچیز ممکن است پرداختهشود، اما در کمتر مدرسههایی به تجربه و آموزشِ مهارتهای اصیلِ زندگی توجه میشود. در همهی مدارسِ بعضی سرزمینها، و در بعضی از مدارسِ بعضی از سرزمینها، به بعضی از این مهارتها توجه میشود، مثلا آنطور که شنیدهشده، در عمومِ مدارس فنلاند. در مدارسِ ژاپن هم به نکتههای مثبتی میپردازند. اما روند جریانِ غالبِ (جریانْاصلیِ) آموزش و پرورش کودکان و نوجوانان بر این روال نیست. کتابی و تکلیفی و رقابتهایی و امتحانهایی و مدرکهایی؛ و باز هم مدرکهایی بعدی در دانشگاههایی که در سرزمینِ ما به “دکترای تولیدِ انبوه” ختم شدهاست.
🔅در این وسط، چیزی که گم است، آموزشِ واقعیِ مهارتهای بهروزی و بهزیستیِ پیشرونده است، مهارتهایی که از آنان، مهرههای ماشینِ جریانِ غالب نمیسازند:
بعضی از مدارسی که در جهان و ایران فعالاند، سعی میکنند این مهارتها را یاد بدهند.
مدرسهی طبیعت (و
اینجا) یکی از آنهاست. "
مدرسهی فرهاد" یکی دیگر –که الان فعال نیست. "
مدرسه در خانه" (و
اینجا) یکی دیگر.
🔅همهی تلاشهایی که به مشارکتِ اجتماعیِ خودخواسته و دانستهی کودک و نوجوان، والدین و شهروند کمک میکنند، مدارسیاند پویا و پر انعطاف و لبریز از سرزندگیِ ذاتی که لازم نیست دفتر و دستکی داشتهباشند و ساعت حضور وغیابِ معین یا مدرسانی نامدار؛ کافی است تسهیلگران و مشاورانی مطلع و دلسوز با شاگردانی داوطلب دور هم جمع بشوند و حتی “دورِ هم” هم جمع نشوند:
اینها مدرسهی زندگیاند، نه مدرسهی مدرک!
در این مدرسهها، مزرعهای دوردست همْ کلاسِ درس است و تراسبندیِ شیبی تندآب ساز*، آزمایشگاه زندگی.
مثلا
"اتوبوس مدرسهی پیاده"** یا "
بودجهبندیِ مشارکتی" *** (و
اینجا)، هر دو مدرسهاند،
"
101 راه که جوانان می توانند جهان را دگرگون کنند" هم، مدرسهای است دیگر برای تغییرِ خود و جهان!
🌾 @Sedanet 🌾 @GahFerestGhKeshani