✳️ « شهریار » و دولت قرآن
❇️ رضا اسماعیلی
❇️ قسمت اول
❇️ حذر از معصیت که قرآن گفت:
اِتَقــــــــوالله یا اولـــــی الالباب
شعر زیر نیز با الهام از آیه ۱۲ سوره ابراهیم
«وَ علی الله فلیَتَوکلُ المتَوَکلین»
سروده شده است:
گر دوستان به علم و هنر تکیه کرده اند
مـــــا را هنر نداده خدا جــــــــز توکلی
شعر شهریار در ستایش علامه امینی،و اثر سترگ او«الغدیر» نیز به نوعی ترجمه منظوم آیه تطهیر است که به پاکی اهل بیت از هر گونه خطا و لغزش اشاره دارد:
کار وصی چون نبی (ص)، امر الهی بُود
«شَور» در آن خلق را ، سر به سَقَر کوبدا
امر گر از خلق بود، شَور در آن جایز است
امر خدا خلق را، شَور به سر کوبدا
مظهر «تطهیر» حق، با چو منی گو یکی است
آهن سرد اینقدر، کس به هدر کوبدا
شهریار در بیت:
هل أتی نازل در شأن بتول عذرا ست
مرحــــــبا مهبط تنزیل خـداوند حـکیم
به سوره انسان که به نامهای «دهر» و«هل أتی» نیز شهرت دارد، نظر دارد که یکی از مشهورترین آیات را در شأن اهل بیت پیامبر(ص) یعنی «حضرت علی، حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسین» در خود جای داده است.
یا در شعر«جوال نُخوَت» که می گوید:
عنکبوتستیم و ابدان چون بُیوت
اوهَنَ الابیات، بَیتُ العَنکبوت
به آیه۴۱ سوره عنکبوت اشاره دارد:
مَثَلُ الَّذِینَ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِیَاء کَمَثَلِ الْعَنکَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَیْتًا وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُیُوتِ لَبَیْتُ الْعَنکَبُوتِ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ
(مثل کسانى که غیر از خدا براى خود سرپرست و یاور برگرفتهاند ، مثل عنکبوت است، و بدون شک سستترین خانهها خانه عنکبوت است.)
گاهی نیز شهریار مضمون روایات و احادیث را به نظم کشیده است. برای مثال شعرزیر ترجمه منظوم حدیثی از رسول اکرم(ص) است که فرموده است: « کسی که بغض من و علی را در سینه دارد، وارد بهشت نمی شود.»
چو بی مهر ولی شد، چیست ایمان؟
چـراغی کش فـرو خـشکید روغن
نـیـابـد حـاسـد مــا بـوی جـنـت
مگر اشـتر رود در چـشـم سـوزن
شهریار در بیت زیر نیز اشاره به مضمون آیه ۷۰ سوره مبارکه اسراء دارد:
از ازل خلعت تشریف به دوش تو و من
تا ابد آیت تکریم به شأن من و توست
خداوند در آیه ۷۰ سوره اسراء می فرماید: به یقین فرزندان آدم را کرامت دادیم و آنان را در خشکی و دریا(بر مرکبهایی که در اختیارشان نهادیم)سوار کردیم و به آنان از نعمتهای پاکیزه روزی بخشیدیم و آنان را بر بسیاری از آفریدههای خود برتری کامل دادیم.
جان کلام آن که راز ماندگاری شهریار را همچون حافظ باید در «قرآن زیستی» او دانست. چرا که شهریار عاشق و پرورش یافته مکتب قرآن بود و شعرهای او نیز تجلیگاه و گنجینه آیات قرآنی و آموزههای اخلاقی و عرفانی است.
به عنوان حسن ختام، یکی از توصیههای قرآنی استاد شهریار را نقل می کنم و رشته کلام را کوتاه. وقتی از استاد شهریار درخواست می شود که چند کلمه ای به عنوان اندرز برای جوانان بیان کنند، در پاسخ می گویند:«قرآن می فرماید: وَ أعتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّهِ جمیعاً؛ همگی به ریسمان الهی چنگ بزنید. توسل به حبل الهی در مقابل قضا و قدر. باید امر به معروف و نهی از منکر کنیم که جهاد دائمی است و صبر هم بکنیم که ناملایمات برطرف بشود».
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan