✳️ واژۀ پنجره در شعر کهن فارسی
#پنجره
این واژۀ هندی که ریشه سنسکریت دارد (رک. فرهنگی ریشه‌شناختی زبان فارسی، حسن‌دوست، ذیل پنجره) در شعر کهن فارسی هرچند کاربرد گسترده‌ای ندارد اما در شعر شاعران مناطق مختلف ایران اعم از شمال و جنوب و شرق و غرب دیده می‌شود. بر اساس آماری که نرم افزار درج و سایت گنجور می دهد، پنجره در شعر نظامی و خاقانی و ناصر و مولوی و سنایی و وحشی و صائب و بهار و انوری و خواجو و بهایی و کسایی و قاآنی و فرخی سیستانی - و البته غالباً فقط یک بار - مشهود است و مثلا در شعر فردوسی و سعدی و حافظ و عطار دیده نمی شود.
نقد دل خود بهائی آخر سره کرد
در مجلس عشق، عقل را مسخره کرد
اوراق کتاب‌های علم ِ رسمی
از هم بدرید و کاغذِ پنجره کرد!
#بهایی
مرغی که تواَش همایْ خوانی
جغدی ست کز آشیان ما جست
از پنجرهٔ صلاح برخاست
بر کنگرهٔ فساد بنشست
#خاقانی
چون نشنوی همی و نبینی همی به دل؟
گوشَت به مطرب است و دو چشمت به مسخره
وز آرزوی آن که ببینی شگفتی‌ای
بر منظری نشسته و چشمت به پنجره
#ناصرپسرخسرو
در پس پنجرهٔ باغ به رقص آمد گل
جلوه‌اش مرغ چمن دید و درافتاد به دام
از پی عذر که سر در سر ساغر کرده
در رکوع است گهی نرگس و گاهی به قیام
#وحشی
دیوانه بسی‌ست آن دو لب را
در سلسله‌های کامرانی
نظاره بسی‌ست آن دو رخ را
از پنجره‌های زندگانی
#سنایی
در شب ابرگینِ غم، مشعله‌ها درآوری
در دل تنگِ پُرگِره، پنجره باز می‌کنی
#مولوی
هر داغ در این لاله‌ستان، خیمۀ لیلی‌ست
هر خاربُنی پنجرۀ شمع تجلی‌ست
#صائب
@ghazalshermahdishabani
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#پنجره
این واژۀ هندی که ریشه سنسکریت دارد (رک. فرهنگی ریشه‌شناختی زبان فارسی، حسن‌دوست، ذیل پنجره) در شعر کهن فارسی هرچند کاربرد گسترده‌ای ندارد اما در شعر شاعران مناطق مختلف ایران اعم از شمال و جنوب و شرق و غرب دیده می‌شود. بر اساس آماری که نرم افزار درج و سایت گنجور می دهد، پنجره در شعر نظامی و خاقانی و ناصر و مولوی و سنایی و وحشی و صائب و بهار و انوری و خواجو و بهایی و کسایی و قاآنی و فرخی سیستانی - و البته غالباً فقط یک بار - مشهود است و مثلا در شعر فردوسی و سعدی و حافظ و عطار دیده نمی شود.
نقد دل خود بهائی آخر سره کرد
در مجلس عشق، عقل را مسخره کرد
اوراق کتاب‌های علم ِ رسمی
از هم بدرید و کاغذِ پنجره کرد!
#بهایی
مرغی که تواَش همایْ خوانی
جغدی ست کز آشیان ما جست
از پنجرهٔ صلاح برخاست
بر کنگرهٔ فساد بنشست
#خاقانی
چون نشنوی همی و نبینی همی به دل؟
گوشَت به مطرب است و دو چشمت به مسخره
وز آرزوی آن که ببینی شگفتی‌ای
بر منظری نشسته و چشمت به پنجره
#ناصرپسرخسرو
در پس پنجرهٔ باغ به رقص آمد گل
جلوه‌اش مرغ چمن دید و درافتاد به دام
از پی عذر که سر در سر ساغر کرده
در رکوع است گهی نرگس و گاهی به قیام
#وحشی
دیوانه بسی‌ست آن دو لب را
در سلسله‌های کامرانی
نظاره بسی‌ست آن دو رخ را
از پنجره‌های زندگانی
#سنایی
در شب ابرگینِ غم، مشعله‌ها درآوری
در دل تنگِ پُرگِره، پنجره باز می‌کنی
#مولوی
هر داغ در این لاله‌ستان، خیمۀ لیلی‌ست
هر خاربُنی پنجرۀ شمع تجلی‌ست
#صائب
@ghazalshermahdishabani
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment