✳️ آرایه مجاز و پرکاربردترین واژه ها

مجاز کاربرد واژه ای در غیر معنای حقیقی آن است. در جمله ای که مجاز به کار می رود نشانه ای جود دارد که ما را به معنای غیر حقیقی راهنمایی می کند (قرینه ).رابطه و پیوندی که بین معنی حقیقی و مجازی وجود دارد علاقه نامیده می شود .
جمله ی در مسابقات کشتی ایران به مقام اول رسید .
ایران مجاز از تیمی از ایران است،به مقام اول رسید قرینه و علاقه آن محلیه است چون ایران محل زندگی تیم است.

(پر کاربردترین علاقه ها عبارتند از : محلیه ،سببیه ،جزئیه ،کلیه،شباهت ،آلیه ،لازمیه و... دانستن علاقه ها از اهداف کتاب درسی نیست اما دانستن آن ها به تشخیص درست وسریع مجاز کمک می کنه.)
چنان چه علاقه مجاز، شباهت باشد استعاره مصرحه نیز هست .به عبارتی دیگر تمام استعاره های مصرحه ،مجاز به علاقه شباهت هستند .
پر کاربردترین واژه هایی که در معنای مجازی به کار می روند (البته تشخیص معنای مجازی آن ها به جمله ای که در آن به کار رفته است بستگی دارد.):
۱-دست مجاز از قدرت ،توانایی،انگشتان
۲-نرگس مجاز از چشم معشوق
۳-سر مجاز ازمو،قصد وتصمیم ،اندیشه، کل وجود
۴-دل مجاز از فکر و حواس ،وجود انسان
۵-سینه مجاز از دل ،انسان صاحب دل
۶-چشم وگوش مجاز از حواس ظاهری ، گوش مجاز از انسان
۷-جام و کاسه و پیاله و پیمانه مجاز از نوشیدنی درون آن ها
۸-حرف مجاز از سخن
۹-بیت مجاز از شعر
۱۰-عالم ،دنیا ،جهان ،شهر و دشت مجاز از مردم ساکن در آن ها
۱۱-کلک و قلم مجاز از نوشته یا شعر
۱۲-گل مجاز از فصل بهار،معشوق
۱۳-خون مجاز از کشتن
۱۴-ایران مجاز از سپاه یا تیم ایران
۱۵-نگین مجاز از انگشتر
۱۶-خاکی وآبی مجاز از انسان
۱۷-چرخ مجاز از روزگار ،فلک
۱۸-چپ وراست مجاز از همه جا
۱۹-کف مجاز از دست
۲۰-روز وشب مجاز از همه زمان ها
۲۱-خاک مجاز از زمین ،گور ،انسان
۲۲-خط مجاز از نوشته و فرمان
۲۳-دم ونفس مجاز از سخن

خانم دکتر اشرف روشندل پور،دزفول
گروه دبیران ادبیات ایران

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan