ویل دورانت می گوید:

"جنگ یکی از عناصر پایدار تاریخ است، از ۳۴۷۲ سال تاریخ مدوّن که در تمدن بشری ثبت شده، فقط ۲۶۸ سال بدون جنگ گذشته است."
به روایت دیگر، تقریباً اصلأ «صلحی» در کار نبوده است. صلح چیزی نیست مگر فاصله و تنفسی میان دو جنگ.

به قول «الکساندر نوویکو» جامعه شناس روس:

"تکرار جنگها مؤید آن است که «جنگ» هیچ مشکلی را حل نمی کند، مشکل این است که در پایان ۸۰۰۰ صلح هم (از ۱۷۰۰ سال پیش از میلاد تاکنون ۸۰۰۰ قرارداد صلح بسته شده) دوباره به جنگ کشیده شده است؛ پس می شود گفت که صلح هم هیچ مشکلی را حل نمی کند. بنابراین اگر بشریت رو به تکامل رفته است و اگر بنای تاریخ عالم بر سیر تکاملی است، چون تاریخ ما مملو از جنگ است پس باید جنگ را یکی از عوامل تکاملی تمدنها حساب کرد! به عبارت دیگر، نقطه جهش هر تمدنی به تمدن بالاتر، بر سکوی جنگ قرار داشته است.
بدین معنا درست است که «جنگ» یک تمدن را به قعر خاک می فرستد، اما گویی بر روی ویرانه های آن، پایه تمدنی عالیتر را بنا می نهد، دلیل آن این است که وضعِ عالم بعد از هر جنگ بزرگی، از وضع او در پیش از جنگ بهتر شده است."

اما واقعیت دیگری هم هست و آن اینکه بسیاری از جهش های تمدنی و فرهنگی بشری در جهت توسعه و تکامل، به وسیله همین جنگ حاصل شده است. جامعه شناسان درباره این پدیده اجتماعِ بشری عقایدی متضاد دارند، ولی یک چیز را مسلّم می دانند که یکی از عوامل پیشرفت بشریت، بدون شک جنگ است، زیرا تقریبا همه اختراعات بزرگ عالم در بحبوحه جنگهای بزرگ پدیدار گشته است: از استفاده از آتش گرفته تا اختراع باروت، و از ساخت منجنیق گرفته تا کشف پنی سیلین و اتم و موشک و پرواز به آسمانها و رسیدن به مریخ!

نگویید باستانی پاریزی به دفاع از جنگ برخاسته است، واقعیت اینست که مرزهای امروزی تمدن عالم را جنگهای قرنها و سالها خط کشی کرده اند. درست است که جنگ مشکل جنگ را حل نمی کند، ولی به هر حال همین جنگ بوده است که بسیاری از «مشکلات صلح» را حل کرده است.



دکتر باستانی پاریزی


🔴پی نوشت:
به عنوان یک مورخ، بخشی از آنچه در بالا و از قول دکتر پاریزی نقل شده است را می پذیرم، ولی الزاماً و قطعاً نباید فرض را بر این مسئله قرار داد که جنگ همیشه مشکلات صلح را از میان خواهد بُرد.
بهترین مثال و نمونه برای اثبات این سخن جغرافیای جنگ خیزِ «خاورمیانه» است که هیچ جنگی نه تنها هنوز نتوانسته مشکلات دوران صلحش را حل کند که مدام گره کوری به گره های دیگرش افزوده است و در واقع باید گفت که «بازی» در این گستره جغرافیایی از اساس برای ساکنینش واژگونه است؛ چنان که باید «صلح» ای بیاید تا «مشکلات جنگی» بی پایانش را حل و فصل نماید و به آن اندک فرصتی برای تکمیل و تکامل فکری مردمش ببخشد.

در این میان، انیمیشن فکورانه «نینا پِلی» یک کمدی سیاه یا شاید بهتر است بگوییم یک «پارودی» درخشان است.
پلی در اثر سمبولیک خود با تلخندی معنادار و اشاراتی دقیق، «ارض مقدس/بیت المقدس/ اورشلیم»(و جالب که هر سه به یک معنا هستند!) را نماینده خاورمیانه ای قرار داده است که هر از چندگاهی در آن پیامبری از پی پیامبری دیگر، آیینی از پی آیینی دیگر و قومی از پی قومی دیگر از راه می‌رسند و به نام خدا و مذهب خون‌های بسیار بر زمین می‌ریزند و جان‌های بیشمار می ستانند.
و شگفت تر آنکه جانمایه سخن همه شان هم یکی است، اما هر یک به تنهایی مدعی مالکیت و سروری بر ارض مقدس است: خاکی خجسته از بهشت خداوند که بر روی زمین قرار گرفته و هر کس به زعم خویش آن را مُلک بی چون و چرای دودمان و فرزندانش می‌داند و تردیدی به خود راه نمی دهد که «دیگری» را بر آن هرگز حقی نبوده و نیست؛ چنانکه از پدرانشان چنین آموخته اند و به پسران خود نیز چنین می آموزند و خواهند آموخت.
حال، ارض مقدس هرجا می‌تواند باشد: فلسطین، پاکستان، سوریه یا حتی ایران!

هجویه هوشمندانه دیگر خالق اثر، استفاده از موسیقی متن فیلم سینمایی «خروج» و ترانه بسیار مشهور آن به آهنگسازی «ارنست گُلد» و خوانندگی «اندی ویلیامز» در این انیمیشن است. فیلمی حماسی به کارگردانی «اتو پرمینجر» در دهه شصت میلادی٬ که روایتی مدرن از تشکیل «اسرائیل» در قلب خاورمیانه به دست می دهد، اما نام فیلم و موسیقی آن ارجاعی است به «سِفر خروج» ٬ دومین کتاب از «کتاب مقدس» که بازگوکننده خروج قوم بنی‌اسرائیل از مصر توسط موسای پیامبر و سکنی گزیدن آنان در سرزمین «کنعان» است.

با این همه، آواز حماسی و مٙطلٙع ساده و پر معنای این ترانه است که به کل انیمیشن غنایی دو چندان بخشیده و حماقت تمام ناشدنی آدمی در تسلط جویی بر دیگری را به سخره گرفته است؛ جهلی مرکب و دیرپا که کماکان سروری «سالار مرگ» را تا به امروز بر زندگی ساکنان این جغرافیا مسجل ساخته است:

"این مُلکی است از آن من
که پروردگار به مٙنٙش بخشیده است"



🖋رضی الدین طبیب
@renaissancetranslate