معنای کل در داستان طوطی و بقال در مثنوی:
در شروح مثنوی در توضیح بیت:
"دید پر روغن دکان و جامه چرب
بر سرش زد گشت طوطی کل ز ضرب"
نوشته شده طوطی بر اثر ضربه بقال کچل شد. این معنا را در کلاسهای درس هم تکرار میکنند و در کتابها و کارتونها نیز نقاشی طوطی کچل را میکشند. حال آنکه معنای کل در این داستان یعنی" لال "! در حقیقت طوطی بر اثر ضربه لال شده نه اینکه پرهای سرش ریخته باشد.در ادامه داستان هم بقال میگفته طوطی کل(لال) شد، وقتی هم به مرد کچلی گفته اند کل، طوطی در ذهن خود این کل را آن کل گرفته. به همین خاطر هم مولوی میفرماید :
از قیاسش خنده آمد خلق را
کو چو خود پنداشت صاحب دلق را.
در میان شروح کهن شرح کبیر انقروی مطلب را درست متوجه شده و گفته طوطی کلیل اللسان شد. در میان پژوهشگران جدید علی محمدی طی مقاله ای با عنوان "نقد و نگاهی بر حکایت طوطی و بقال در مثنوی مولوی" سال 1384،واژه لال را مناسب دانسته است.
ما نیز جداگانه بر همین باوریم.
مطلب ارسالی از:کانال دکتر امید مجد
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan