♦️ انقلاب مشروطه تنها در کتابهای تاریخ و اسناد سیاسی ثبت نشده است؛ خاطره آن در دیوارها، تالارها و باغهایی نیز زنده مانده که صحنه تصمیمگیری، مقاومت و گردهمایی مشروطهخواهان بودند. به مناسبت ۱۴ مرداد، صدوبیستمین سالگرد صدور فرمان مشروطه، به چند مکان مهم این جنبش تاریخی نگاه میکنیم.
مظفرالدینشاه قاجار روز ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ خورشیدی، فرمان مشروطیت و تشکیل مجلس شورای ملی را در کاخ صاحبقرانیه صادر و امضا کرد.
کاخ صاحبقرانیه در مجموعه نیاوران قرار دارد و در دوره محمدرضاشاه پهلوی، پس از تغییراتی در ساختمان، به دفتر کار او تبدیل شد.
عمارت بهارستان که با نامهای کاخ بهارستان و دارالشورای ملی نیز شناخته میشود، محل استقرار نخستین مجلس شورای ملی بود. نمایندگان مجلس نخست در تالار بزرگ این بنا گرد هم آمدند و قانون اساسی و متمم آن در همین دوره تدوین و تصویب شد.
بهارستان بعدها نیز در مرکز مهمترین تحولات سیاسی کشور قرار گرفت. نیروهای روس به فرمان محمدعلیشاه در تیر ۱۲۸۷ خورشیدی، این ساختمان را به توپ بستند و پس از شکست مشروطهخواهان، عمارت و وسایل آن غارت شد.
در تبریز حاج مهدی کوزهکنانی، خانهاش را در اختیار مشروطهخواهان گذاشت تا در آن گرد هم آیند و درباره ادامه مقاومت تصمیم بگیرند. پس از به توپ بستن مجلس، چهرههایی چون ستارخان، باقرخان و ثقهالاسلام تبریزی در این خانه جلسه برگزار میکردند. این مکان امروز با عنوان موزه مشروطه، اسناد و یادگارهای آن دوران را در خود جای داده است.
تلگرافخانه تبریز نیز به یکی از مهمترین ابزارهای ارتباطی میان مشروطهخواهان آذربایجان، نمایندگان مجلس و رهبران سیاسی و مذهبی در تهران تبدیل شد.
باغ سفارت بریتانیا در تهران یکی دیگر از مکانهای مهم در روند شکلگیری انقلاب مشروطه بود. در تیر و مرداد ۱۲۸۵ خورشیدی، هزاران تن از بازرگانان، روحانیان، طلاب و دیگر معترضان در محوطه سفارت بست نشستند و خواهان تاسیس عدالتخانه و مجلس شدند. شمار بستنشینان در اوج اعتراضها به هزاران نفر رسید.
از صاحبقرانیه که فرمان مشروطه در آن امضا شد تا بهارستان که نخستین مجلس در آن شکل گرفت، این مکانها روح مشروطه را در خود نگه داشتهاند.
@indypersian