✳️ نگاهی به آئین سنتی"گرگیعان" در خوزستان

🔻مردم عرب خوزستان در ماه مبارک رمضان مراسم ها و آئین های بسیاری دارند که یکی از آنها مراسمی است با نام "گرگیعان".

🔻گفته می‌شود این مراسم از دوران پیامبر اکرم (ص)  و در هنگام میلاد نوه ایشان یعنی امام حسن (ع) به جا مانده است.

🔻در شب نیمه ماه رمضان کودکان در شهرهای اهواز، آبادان، خرمشهر ، شادگان ، سوسنگرد و دیگر شهرها و روستاها با پوشیدن لباس های نو و محلی یعنی دشداشه برای پسران و عبا برای دختران، به خانه های مختلف می روند و عیدی و شیرینی می گیرند.

🔻این کودکان در هنگام در زدن و قبل از گرفتن عیدی، شعرهایی می خوانند. به این مراسم گرگیعان گفته می شود.

🔻آنها به  خانه های مختلف می روند و پشت در خانه ها شعر می خوانند:

🔻 "ماجینه یا ما جینه - حل الکیس و انطینا "

🔻(آمدیم و آمدیم – در کیسه را باز کن و به ما (عیدی وشیرینی) بده)
 
🔻اگر اهالی خانه مثلا در پشت بام باشند خطاب به آنها می گویند:

🔻" یا اهل سطوح  -  تنطونه لو نروح"

🔻 (ای افرادی که بالای  پشت بام ایستاده اید -  به ما عیدی می دهید یا برویم؟)

🔻همچنین ممکن است بچه هایی که دست جمعی برای گرفتن عیدی به کوچه ها می روند، دو گروه شوند و گروه نخست بگوید: " گرگیعان و گرگیعان "

🔻و گروه دوم جواب دهد:" الله یعطیکم رضعان " (خدا به شما پسر دهد).

🔻یا اینکه " گرگیعان و گرگیعان -  الله ایخلی اولیدکم ( خدا پسر کوچولوی شما را نگه دارد ).

🔻در این مراسم، اهالی خانه ها به بچه ها که هر یک سبدی را در دست دارد ، پاسورک ، شیرینی و عیدی می دهند.

🔻این مراسم تا پاسی از شب نیمه ماه رمضان ادامه می یابد.

❇️ ریشه کلمه "گرگیعان"

🔻تعابیر و روایت های مختلفی درباره ریشه این کلمه مطرح شده است.

🔻درباره معنی کلمه "گرگیعان" یا "قرقیعان" ، برخی معتقدند این کلمه از "قرع الباب" به معنای در زدن گرفته شده به خاطر اینکه کودکان درب خانه ها را برای دریافت شیرینی و عیدی می کوبند.

🔻نظر دیگری که در باب معنی "گرگیعان" آمده است که می گوید این واژه از کلمه "قرّة العین" گرفته شده که به معنای شادی و سرور انسان می باشد.

🔻از آنجایی که مراسم گرگیعان مصادف می شود با تولد امام حسن مجتبی ( ع ) وخوشحالی رسول خدا(ص) برای تولد اولین نوه اش، می گویند که مردم برای عرض تبریک به امام علی(ع ) و حضرت فاطمه (س) "قرة عين قرة عين"  گویان به درب منزلشان می رفتند و کم کم به صورت مناسبتی هر ساله در میان مسلمانان رواج گرفت.

🔻اجرای مراسم گرگیعان با نام های مختلف در بین مردم کشورهای عربی منطقه وجود دارد که اجرای آن نیز با اشعار خاصی همراه است.

🔻برای نمونه مردم بغداد آن را "ماجینه" می نامند و اهالی جنوب عراق به آن "کرکیعان" می گویند.

🔻در کشورهای حوزه خلیج فارس، بحرینی ها آن را "قرقاعون"، قطری ها به نام "قرنقعوه" و مردم کویت و عربستان به نام" قریقعان" می گویند.

🔻این آئین در کشورهای عمان نیز "قرنقشوه" و در امارات "من حق اللیله" خطاب می شود.

🔻در میان مردم عرب خوزستان چون در برخی مواقع ، قاف ، گاف تلفظ می شود لذا مراسم "قرقیعان" با تلفظ بومی "گرگیعان" خوانده می شود.

‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment