قسمت دوم

تفسیر علامه کاملا با منطق اقتصادی سازگار است و این معنی را می رساند که در دنیای امروز که بانک و موسسات عمومی وجود دارد قاعدتا مسئله کنز هم پیش نمی آید. از نظر وی زیان کنز ربطی به اندوختن سرمایه و ثروت ندارد بلکه ناظر به محروم کردن جامعه از وسیله تجارت و رونق کسب و کار است، چنانچه جلوتر این موضوع را تصریح می کند:
پس نهی آیه شریفه از داشتن پول نیست بلکه نهی از حبس آن است، چون اسلام مالکیت اشخاص را از حیث کمیت محدود نکرده و حتی اگر شخص مفروض هزارهابرابرآن دفینه میداشت ولی آن را حس نمی کرد، بلکه آن را در معرض جریان قرار می داد، اسلام هیچ عتابی به او نداشت. چون با جریان ثروت او، هم خود او استفاده می کرد و هم دیگران از آن بهره مند می شدند، و در عین اینکه در راه خدا انفاق نمی کرد، خائن به خداورسول به شمار نمی رفت،زیرا ثروت خود رادرمرای و منظرهمه قرار داده بود به طوری که اگر زمام دار مسلمین احتیاج ضروری پیدا می کرد می توانست به او بگوید فلان مقدار در راه خدا انفاق کن. پس معلوم شد که آیه شریفه ناظر است به آن گنجی

که صاحبش رااز انفاق در حقوق مالیه باز بدارد. البته همان طور که گفتیم منظور از انفاق تنها دادن زکات نیست بلکه معنای اعمی است که هم زکات را شامل می شود و هم حوایج ضروری جامعه را از قبیل جهاد و دفاع و حفظ جان ها از هلاکت و امثال آن.
انتقاد آیت الله طالقانی همانند بسیاری مبارزان سیاسی اسلام گرای دیگر از مارکسیسم عمدتا ناظربرمرزبندی باتفکرات الحادی بوده نه لزوما محتوای اقتصادی ضدسرمایه داری اینایدئولوژی. طالقانی در خصوص شعار «از هر کس به قدر استعداد و برای هرکس به قدر احتیاج» که به عقیده مارکس در جامعه کمونیستی آینده تحقق خواهد یافت، می نویسد، «این جمله شعار اولی اسلام و آخرین شعار سوسیالیست ها است.» گویی اسلام در سوسیالیسم بر ماركس فضل تقدم دارد. این تصور رقابت اسلام با مارکس در ضدیت با سرمایه داری بعضا تا جایی پیش می رود که سوسیالیسم مارکس متهم به طرفداری از سرمایه داری می شود!

از کتاب اقتصاد و دولت در ایران
نوشته موسی غنی نژاد.


@austrianschool

Comments

Be the first to add a comment