✍️رئیسی کشاورزی را متحول می‌کند؟
📌بدون شک “غذا” دیگر یک مقوله تولیدی، اقتصادی و اجتماعی در جهان نیست و فراتر از آن به یک مقوله “سیاسی” و “امنیت سیاسی” تبدیل شده است و این تغییر نگاه به منزله اهمیت ” غذا ” و “تامین امنیت و ایمنی غذایی ” در جهان است.چرا که گرسنگی، سوء تغذیه، فقر غذایی و سالم نبودن غذا به دنبال خود پیامدهای نامطلوبی برای مردم جامعه دارد از بیماری و کاهش سطح سلامت مردم و بهره هوشی نسل‌های آتی و افزایش هزینه‌های درمان و فشار بر بودجه خانوار و کاهش بهره‌وری نیروی انسانی گرفته تا شورش نان.بنا بر همین اهمیت، بخش کشاورزی که تامین‌کننده بخش عمده غذای مردم (محصولات خام و فرآوری شده) و معیشت کسب و کارهای مرتبط با آن است، نیازمند راهبرد، نقشه راه و برنامه اقدام و عمل با رویکردهای تاب‌آوری، فناورانه، بهره‌ور، حکمرانی خوب و دانش محور است تا بهره‌روی، کارآمدی و پایداری اتفاق بیفتد.
📌این موضوع برای بخش کشاورزی ایران یک موضوع حیاتی است چرا که با انباشت مشکلات و چالش‌های اساسی همانند خشکسالی، تغییرات آب و هوایی، کافی نبودن سرمایه‌گذاری، پایین بودن بهره‌وری، مدیریت ناکارآمد بازار و تولید، کمبود دانش و فناوری روزآمد و مدیریت دانش، مشکل آب و خاک و … روبه‌رو است و ضرورت حیاتی برای تدوین برنامه کارآمد بر اساس واقعیت‌های موجود و پیش‌بینی‌های آینده را صد چندان پر اهمیت می‌کند.در این مقطع زمانی، وزیر جهادکشاورزی دولت سیزدهم مدیریت بخش کشاورزی را به عهده گرفته تا مسوولیت‌پذیر و پاسخگوی همه ذینفعان بخش کشاورزی و مصرف‌کننده بوده و در اقتصاد ملی نقش‌آفرینی نماید،دوری از شعارزدگی و ترسیم نقشه راه بر اساس وضعیت موجود و آسیب‌شناسی آن و چشم‌انداز آینده هنگامی امکان‌پذیر است که تعامل و گفتمان سازنده با متخصصان و کارشناسان موضوع، نهادهای مدنی و تشکل‌های مردمی مرتبط و بخش خصوصی و سایر ذینفعان انجام شود تا در افق زمانی مشخص از مشکلات موجود کاسته و حداقل مشکلی به مشکلات موجود اضافه نشده و یا مشکلات شدت نگیرد.
📌با نگاهی به برنامه تحول بخش کشاورزی که توسط آقای دکتر ساداتی نژاد برای وزراتخانه جهاد کشاورزی ارائه شده است نقاط ضعف و کاستی‌هایی وجود دارد و ابهاماتی که نگرانی‌ها را نسبت به آینده پیش روی بخش کشاورزی، امنیت غذایی و امنیت معیشتی و شغلی بازیگران زنجیره غذا را دو چندان می‌کند.به نظر می‌رسد ضرورت دارد تمامی کارشناسان، متخصصان و اندیشمندان مرتبط با فعالیت‌های بخش کشاورزی این برنامه را مطالعه و مورد نقد و ارزیابی قرار داده تا از این طریق با اخذ نظرات برنامه مورد نظر کارآمدتر شود.
📌در این نوشتار سعی شده به برخی ابهامات و نگرانی‌های مهم این برنامه بسنده شود و امیدورام آغاز راهی باشد تا همه متخصصان با دلسوزی برنامه را نقد و اشکالات ماهوی، اندیشه‌ای، ساختاری و اجرایی آن را گوشزد نمایند تا به معنای واقعی کلمه “دولت مردمی” شکل گیرد:
۱- دو مفهوم “تحول” و ” جهادی ” زینت‌بخش عنوان برنامه پیشنهادی است که چند ابهام را به ذهن متبادر می‌کند:
• تحول بخش کشاورزی تعریف نشده است، تحول در چه موضوعی و چه فعالیتی در چه سطحی، کمی، کیفی مد نظر برنامه هست و خصوصیات و ویژگی‌های آن چیست؟ آیا در بخش کشاورزی نیاز به تحول داریم، یا اصلاح و تغییر یا هر سه؟
• تحول مورد نظر بر اساس چه اصول اساسی و پایه‌ای با توجه به شرایط موجود و چشم‌انداز آینده بخش بنا شده است، این اصول بنیادی تحول ضرورت دارد بیان شود.
• رویکرد برنامه رویکرد جهادی است اما تعریفی از این رویکرد نشده است و اینکه این رویکرد با چه مکانیزم و فرآیندی چگونه باعث تحول‌بخش کشاورزی خواهد شد؟ لازم است چارچوب مفهومی و اندیشه‌ای تحول و رویکرد جهادی و ارتباط این دو با هم ترسیم و ارائه شود.
۲- برنامه تهیه شده به خصوص اهداف ارائه شده فراتر از افق یک برنامه چهار ساله است. بیشتر به نظر می‌رسد اهداف برنامه‌های توسعه و اسناد بالادستی و وظایف وزارت جهاد کشاورزی در یک جا تجمیع شده و بیشتر آرمانی است تا اجرایی. هر برنامه بر اساس آسیب‌شناسی وضعیت موجود و چشم‌انداز آینده عموما بر دو سه مشکل اساسی و اولویت‌دار تمرکز نموده و ضمن ترسیم درخت مساله، اهداف، راهبردها و اقدامات مورد نظر برای حل مساله ارائه می‌شود و ارتباط ساختارمند و نظام‌مند بین مساله،اهداف، راهبرد و اقدامات مشخص می‌شود. این ساختارمندی و نظام‌مندی در برنامه مورد نظر دیده نمی‌شود و از این جنبه هم در زمان اجرایی کردن با مشکل روبرو خواهد شد چون اولویت‌ها و ساختارمندی مشخص نیست و هم در ارزیابی عملکرد برنامه. برنامه عملگرا نیست بیشتر برنامه شعارگرا است.
📌... و
✍️ادامه مطلب در وب سایت نویسنده
https://tejaratnews.com/insight/رئیسی-کشاورزی-را-متحول-می-کند
📌بدون شک “غذا” دیگر یک مقوله تولیدی، اقتصادی و اجتماعی در جهان نیست و فراتر از آن به یک مقوله “سیاسی” و “امنیت سیاسی” تبدیل شده است و این تغییر نگاه به منزله اهمیت ” غذا ” و “تامین امنیت و ایمنی غذایی ” در جهان است.چرا که گرسنگی، سوء تغذیه، فقر غذایی و سالم نبودن غذا به دنبال خود پیامدهای نامطلوبی برای مردم جامعه دارد از بیماری و کاهش سطح سلامت مردم و بهره هوشی نسل‌های آتی و افزایش هزینه‌های درمان و فشار بر بودجه خانوار و کاهش بهره‌وری نیروی انسانی گرفته تا شورش نان.بنا بر همین اهمیت، بخش کشاورزی که تامین‌کننده بخش عمده غذای مردم (محصولات خام و فرآوری شده) و معیشت کسب و کارهای مرتبط با آن است، نیازمند راهبرد، نقشه راه و برنامه اقدام و عمل با رویکردهای تاب‌آوری، فناورانه، بهره‌ور، حکمرانی خوب و دانش محور است تا بهره‌روی، کارآمدی و پایداری اتفاق بیفتد.
📌این موضوع برای بخش کشاورزی ایران یک موضوع حیاتی است چرا که با انباشت مشکلات و چالش‌های اساسی همانند خشکسالی، تغییرات آب و هوایی، کافی نبودن سرمایه‌گذاری، پایین بودن بهره‌وری، مدیریت ناکارآمد بازار و تولید، کمبود دانش و فناوری روزآمد و مدیریت دانش، مشکل آب و خاک و … روبه‌رو است و ضرورت حیاتی برای تدوین برنامه کارآمد بر اساس واقعیت‌های موجود و پیش‌بینی‌های آینده را صد چندان پر اهمیت می‌کند.در این مقطع زمانی، وزیر جهادکشاورزی دولت سیزدهم مدیریت بخش کشاورزی را به عهده گرفته تا مسوولیت‌پذیر و پاسخگوی همه ذینفعان بخش کشاورزی و مصرف‌کننده بوده و در اقتصاد ملی نقش‌آفرینی نماید،دوری از شعارزدگی و ترسیم نقشه راه بر اساس وضعیت موجود و آسیب‌شناسی آن و چشم‌انداز آینده هنگامی امکان‌پذیر است که تعامل و گفتمان سازنده با متخصصان و کارشناسان موضوع، نهادهای مدنی و تشکل‌های مردمی مرتبط و بخش خصوصی و سایر ذینفعان انجام شود تا در افق زمانی مشخص از مشکلات موجود کاسته و حداقل مشکلی به مشکلات موجود اضافه نشده و یا مشکلات شدت نگیرد.
📌با نگاهی به برنامه تحول بخش کشاورزی که توسط آقای دکتر ساداتی نژاد برای وزراتخانه جهاد کشاورزی ارائه شده است نقاط ضعف و کاستی‌هایی وجود دارد و ابهاماتی که نگرانی‌ها را نسبت به آینده پیش روی بخش کشاورزی، امنیت غذایی و امنیت معیشتی و شغلی بازیگران زنجیره غذا را دو چندان می‌کند.به نظر می‌رسد ضرورت دارد تمامی کارشناسان، متخصصان و اندیشمندان مرتبط با فعالیت‌های بخش کشاورزی این برنامه را مطالعه و مورد نقد و ارزیابی قرار داده تا از این طریق با اخذ نظرات برنامه مورد نظر کارآمدتر شود.
📌در این نوشتار سعی شده به برخی ابهامات و نگرانی‌های مهم این برنامه بسنده شود و امیدورام آغاز راهی باشد تا همه متخصصان با دلسوزی برنامه را نقد و اشکالات ماهوی، اندیشه‌ای، ساختاری و اجرایی آن را گوشزد نمایند تا به معنای واقعی کلمه “دولت مردمی” شکل گیرد:
۱- دو مفهوم “تحول” و ” جهادی ” زینت‌بخش عنوان برنامه پیشنهادی است که چند ابهام را به ذهن متبادر می‌کند:
• تحول بخش کشاورزی تعریف نشده است، تحول در چه موضوعی و چه فعالیتی در چه سطحی، کمی، کیفی مد نظر برنامه هست و خصوصیات و ویژگی‌های آن چیست؟ آیا در بخش کشاورزی نیاز به تحول داریم، یا اصلاح و تغییر یا هر سه؟
• تحول مورد نظر بر اساس چه اصول اساسی و پایه‌ای با توجه به شرایط موجود و چشم‌انداز آینده بخش بنا شده است، این اصول بنیادی تحول ضرورت دارد بیان شود.
• رویکرد برنامه رویکرد جهادی است اما تعریفی از این رویکرد نشده است و اینکه این رویکرد با چه مکانیزم و فرآیندی چگونه باعث تحول‌بخش کشاورزی خواهد شد؟ لازم است چارچوب مفهومی و اندیشه‌ای تحول و رویکرد جهادی و ارتباط این دو با هم ترسیم و ارائه شود.
۲- برنامه تهیه شده به خصوص اهداف ارائه شده فراتر از افق یک برنامه چهار ساله است. بیشتر به نظر می‌رسد اهداف برنامه‌های توسعه و اسناد بالادستی و وظایف وزارت جهاد کشاورزی در یک جا تجمیع شده و بیشتر آرمانی است تا اجرایی. هر برنامه بر اساس آسیب‌شناسی وضعیت موجود و چشم‌انداز آینده عموما بر دو سه مشکل اساسی و اولویت‌دار تمرکز نموده و ضمن ترسیم درخت مساله، اهداف، راهبردها و اقدامات مورد نظر برای حل مساله ارائه می‌شود و ارتباط ساختارمند و نظام‌مند بین مساله،اهداف، راهبرد و اقدامات مشخص می‌شود. این ساختارمندی و نظام‌مندی در برنامه مورد نظر دیده نمی‌شود و از این جنبه هم در زمان اجرایی کردن با مشکل روبرو خواهد شد چون اولویت‌ها و ساختارمندی مشخص نیست و هم در ارزیابی عملکرد برنامه. برنامه عملگرا نیست بیشتر برنامه شعارگرا است.
📌... و
✍️ادامه مطلب در وب سایت نویسنده
https://chawosh.org وتجارت نیوز- سی و یکم مرداد ماه ۱۴۰۰ 🇮🇷https://tejaratnews.com/insight/رئیسی-کشاورزی-را-متحول-می-کند
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment