* رفاقتی غریب در رمانی متفاوت مصطفی انصافی سومین سخنران این جلسه ضمن تأیید صحبتهای مهسا محبعلی دربارة متفاوت بودن این رمان در دهه هشتاد و تاسف از عدم انتشار چنین رمانی در آن سالها از نوع نگاه مردانه و ویژگی این نوع رفاقتها صحبت کرد و این ژانر را ادبیات شهر و خیابان نامید. او در ادامه گفت: «در رمان «جنون دونفرهن ما جنون در روایت و شکل دونفره را در کلیت کار میبینیم. در تمام روایت تکیة روایت بر دونفرههاست. گرچه از بین تمام این دونفرهها رابطة آرمین و توکا رابطة محوری رمان است. اما اگر جنون رو در معنای بسیطش بفهمیم و جنون دونفره را تقلیل ندهیم به رابطة توکا و آرمین و تعمیم یافته با آن برخورد کنیم میبینیم ما در شهری گیر افتادیم که در آن همة دونفرهها جنون آمیزند و این را میتوانیم تعمیم دهیم به همة شهر. ما با یک رمان شهری طرف هستیم. با تمام ویژگیهایش. در این رمان شهر فقط پسزمینه نیست. تشخص دارد، به این معنا که برهمکنشی که با شخصیتها دارد جزو عناصر دراماتیک داستان است. یک جور ازدحام و بیقراری در شهر هست که شخصیتها را درگیر روابط پیچیدة اجتماعی و شغلی میکند. حواسمان هست که آرمین و توکا روزنامهنگارند و مسائل سیاسی پیرامونشان، از نتایج انتخابات تا اعتراضات دانشجویی، بهروشنی بر زیستشان و روابطشانن تاثیر میگذارد. شخصیتهای اصلی داستان علیرغم ازدحام شهر در شهر تنهایند. شهر با شتاب از نظر سیاسی و فرهنگی در حال تغییر است. رمان روی اینها مکث و تأکید میکند و اصلاً شهروندان انگار در این شهر و تحتتأثیر محیط این شهر دچار چنین جنونی شدهاند. رمان اصرار دارد این شهر تهران است اما تهرانی که ما در رمان میبینیم هیچ یک از مختصات مشخص تهران را ندارد و بیشتر یک شهر عام است. از خیابان ولیعصر نام میبرد ولی تشخص ندارد چون همه شهرهای ایران خیابان ولی عصر دارند.این نکته را به عنوان نقطه ضعف نمیگویم. میخواهم بگویم، تهران این رمان یک شهر عام است کهآن را با مردمش میشناسیم، یعنی به شهر با رویکرد مردمشناسانه نزدیک میشود و سعی میکند تهران را از طریق مردمش به ما بشناساند.» انصافی در بخش دیگری از سخنانش گفت: «آرمین و توکا رفاقت غریبی دارند، یک پیوند عمیق مردانه. در «جنون دونفره» بین توکا و آرمین علاوه بر تعلقات اجتماعی تعلقات عاطفی هم وجود دارد.» او در انتها به نویسنده برای نوشتن چنین رمانی در دهة سوم زندگی تبریک گفت و اضافه کرد: «اگر این رمان در همان فضای نوشتهشدنش منتشر میشد اتفاق ویژهای بود در فضای ادبی آن سالها. چرا که در دهة هشتاد داستانها تحتتأثیر شرایط سیاسی و اجتماعی به زیر سقفها، آپارتمانها و کافهها کشیده شده بودند و این واکنشی اعتراضی بود با این پیام که شهر مال ما نیست، پس به خانهها و کافهها پناه میبریم. «جنون دونفره» با اینکه در چنین فضایی نوشته شده اما به وضوح کوشیده از این جریان بگریزد و با خیابان پیوند برقرار کند. به همین خاطر معتقدم اگر این رمان در آن زمان منتشر میشد اتفاق ویژهای بود و همین حالا هم اتفاق کمی نیست.» صالح تسبیحی نیز با اشاره به پر کار بودن نویسنده و اتفاق خوبی که در گرد همایی اهالی ادبیات صورت گرفته توضیحاتی دربارة جریان تاریخی و هنری در ایران پرداخت و همینطور دربارة گرافیک و طراحی جلد این سری از کارهای نشر هفت اقلیم صحبت کرد و آن را با کیفیت و قابل قبول دانست.