🔺 "برنامه پزشک خانواده" یا "طرح سلامت خانواده"؟
داستان سنگ و چاهِ اقتصاد، درسی است پیشِ رو!

تحمل یک آسیب عمده دیگر در حوزه سلامت، از توان مردم و جامعه سلامت خارج است.

دکتر محمدهادی صادقی

✅از تامین mri و ارتقا دانشگاه فردوس تا دومین mri ایلام و راه اندازی mri اسلام آباد غرب و ماکو و سقز وعده راه اندازی mri در میانه و توزیع ۶ mri اهدایی سازمانهای جهانی و تبلیغ تجهیز به سنگ شکن و نظایر آن صفحاتی است که در کارنامه وزیر محترم بهداشت در سال گذشته تبلیغ شده است.
اکنون ظاهرا نوبت به حوزه بهداشت رسیده است که این صفحات رسانه ها را پر نماید.

✅در فصل جنگ واقعی با استکبار، انتشار اخبار خدمات دستگاههای اجرایی، مفید و شایسته است و البته امید است که هر دو حوزه در سال جدید نتایج عینی رضایت بخشی را برای مردم ثبت نمایند اما این برنامه ها گاها عوارضی دارد که این عوارض ممکن است باعث خلق نتایجی برعکس شود.

✅انذار به این امکان نامطلوب، گرچه تلخ و سنگین است اما با الزام عملی و اجباری به استفاده از حداکثر توان کارشناسی این حوزه، بخصوص نمایندگان صف و انجمن های مرتبط، نتایج شیرینی حاصل خواهد شد که موجب رضایت مردم مسیولین و صنف خواهد بود.


✅بازتاسیس ساختارها و ایجاد برنامه ای به ظاهر متفاوت ولی با نام خود، اغوای فریبنده ای است که گاهی مسیولین در هر دوره خود را داناتر و دلسوزتر نشان داده و تکرار نمایند.

✅از رونمایی نسخه ۰۳ پزشک خانواده چند ماه بیش نمی گذرد. اگر چه در کشور وسیع ایران، یک برنامه ثابت و هم شکل ممکن است گاهی پاسخگو نباشد و نیاز به تغییراتی در جزئیات داشته باشد، اما محتوای طرح جدید "سلامت خانواده" نشان می دهد، چنین نگاهی، هدف طرح نیست.

✅"طرح سلامت خانواده" بدنبال ساخت بنایی متفاوت است. حتی سعی شده است نام آن نیز از طرح های مشابه قبلی تفاوت داشته باشد.
اگرچه همین تمایل به تمایز، بر خلاف نص صریح قانون است که در کنار الزام به برقراری نظام ارجاع، پزشکی خانواده را همسان آن ذکر نموده اما ظاهرا از این تغافل، احساس نگرانی دیده نمی شود.

✅هنگامی که اقتصاد کشور در نشیب است و علاوه بر کم بودن سهم سلامت از GDP کشور، میزان آن هم با رشد منفی اقتصاد عملا به حدود یک چهارم کاهش یافته، بعید نیست که طرح، اجرا و توسعه برنامه ای جدید، بجز تولید نارضایتی مردم و نیروهای درگیر، حاصل دیگری را پیشِ رو، داشته باشد.

✅عمل به تعهدات، از جمله وعده کاهش هزینه از جیب مردم نسبت به وضع موجود و نیز تامین اعتبارات جاری و حقوق نیروهای طرح جدید، نیاز به پشتیبانی منابع و اعتباراتی پایدار و جدای ازاعتبارات فعلی دارد؛ چرا که اعتبارات فعلی کفاف عملیات جاری حوزه سلامت کشور را هم نمی دهد و نمونه آن سرگردانی مراقبین سلامت در برنامه پزشک خانواده جاری در دو استان است.
اگر هم بتوان با جابجایی منابع، یا تزریق منابع خاص، خدمتی به سلامت مردم نمود که ارتقای ساختار حاضر که تجربه ای بیش از یک دهه دارد، در اولویت است و کنار گذاشتن عملی روالهای پایه ای، از جمله پزشکان عمومی به عنوان خط اول خدمات سلامت، که در طرح جدید دیده می شود، قابل توجیه نیست.

✅آزمون و خطا، رویه است که ظاهرا برای مسئولین ظاهری فریبنده دارد اما منابع محدود کشور دیگر کشش این تجربه اندوزی های بی حاصل را ندارد و آستانه تحمل اعتبارات از یک طرف و مردم و کارکنان درگیر از طرف دیگر کم است و بنابراين با عدم وصول به اهداف تبلیغ شده که قابل پیش بینی است، این بدعهدی، می تواند دومینووار تلاطم اجتماعی غیرقابل انتظاری را رقم بزند.

✅داستان اقتصاد با تورم کمرشکن فعلی داستانی است که هر کس مسئولیت آن را به عهده‌ دیگری انداخته و حاضر به پاسخگویی نتایج تلخ ان نیست و این داستان تلخ که در واقع حکایت سنگ و چاه را به خود گرفته، در پیش چشم ما است. سنگی در چاه است که بیرون آوردن آن قصه درازی است که هنوز ادامه دارد. امور خطیر جهت موفقیت حتی نسبی، باید با دقت و بهره گیری از تمام مراجع فنی درگیر و با بهره گیری از تجربه ها و آمار واقعی اندوخته شده توسط صف و پیش بینی عواقب متعدد پی افکنده شود.

✅تحمل یک آسیب عمده دیگر در حوزه سلامت، از توان مردم و جامعه سلامت خارج است.

✅الزام قانونی وزارت به توسعه نظام ارجاع و پزشک خانواده که در طی سالیان اخیر به انجام نرسیده است نمی تواند در انقباضی ترین دوره اقتصاد، با آزمودن طرحی جدید، تجربه نشده و غریب با مردم و ارایه دهندگان خدمات سلامت، به اجرا رسیده و نظر قانونگذار را تامین کند و پاسخ باری به هرجهت و رنگ زدن ساختاری بدون پایه های استوار که نظرخواهی از صف و نماینده صف و انجمن های معتبر را در مقدمه خود ندارد، مشکل را به جای کاهش، فزونی خواهد داد.

✅سلامت مردم یک پشتوانه بزرگ هر حکومت وکشوری است. انشاالله این سلامت از تنگناهای فعلی گذر کرده و به بالندگی بیش از پیش رسد.