«دانشکده های بدون دانش و قربانی به نام علوم انسانی»

🖋فرهاد قنبری


دانشکده های علوم انسانی بر اساس نیازهای هر کشوری در برهه ای از تاریخ ایجاد شده اند. اگر در کشوری رشته جامعه شناسی، مشاوره یا علوم سیاسی به عنوان یک رشته دانشگاهی ترسیم و گنجانده شده به این علت بوده است که تصمیم گیران آن کشور زمانی به این نتیجه رسیده اند که برای آسایش و امنیت، پیرایش جامعه، شناخت و کاهش آسیب های اجتماعی، دفاع درست از منافع ملی و مواردی از این قبیل به افرادی با چنین تخصص هایی نیازمندند.

دانشکده های علوم سیاسی، جامعه شناسی، تاریخ، روانشناسی و فلسفه در اکثر نقاط جهان به دانشکده هایی که وظیفه آموزش و تربیت، منتقدان، سیاست مداران، دیپلمات ها و اندیشمندان، فلاسفه و متفکران را بر عهده دارند معروفند. این دانشکده ها اغلب با سخت گیری در پذیرش اساتید و دانشجو سعی می کنند افرادی با ورزیدگی ذهنی و ضریب هوشی بالا را به خدمت بگیرند تا در آینده در ساخت جامعه ای قدرتمند و سالم از آنها استفاده نمایند.‌

ایران پنج برابر کشورهای پیشرفته دانشگاه دارد که اکثریت این دانشگاهها در حوزه علوم انسانی فعالیت می کنند. دانشکده های علوم انسانی در ایران نه در راستای خدمت به جامعه و تولید منتقد و متفکر بلکه به عنوان ضربه گیر بحران عظیم بیکاری عمل می کند و بسیاری از جوانان جویای کار را به امید کسب تخصص و آینده شغلی بهتر به خود جذب می کند. این دانشگاهها نه به عنوان یک کانون علمی آموزشی بلکه به عنوان یک بنگاه اقتصادی عمل می کنند که با استخدام عده قلیلی کارمند در قالب استاد و نیروهای اداری در قبال فروش مدرک در طی روندی چند ساله، میلیاردها تومان سود نصیب سرمایه گذاران خود می نمایند.(نمونه چنین بنگاهی دانشگاه آزاد، غیر انتفاعی و پیام نور و فراگیر است). در ایران ارتباطی میان جامعه و دانشگاه وجود ندارد و هر کدام برای خود جزیره هایی دور از هم هستند که ساز خود را می نوازند. به عنوان مثال جامعه برای پنجاه نفر فارغ التحصیل تاریخ، فلسفه، علوم سیاسی و امثالهم شغل ایجاد نمی کند اما سالیانه هزاران نفر دانشجوی این رشته ها وارد دانشگاهها می شوند.

در بسیاری از دانشگاههای کشور وقتی وارد دانشکده علوم سیاسی یا جامعه شناسی می شویم، انگار به یک مهمانی خودمانی دعوت شده ایم که هیچ شباهت و نزدیکی با یک فضای علمی ندارد. درگوشه و کنار این دانشکده ها دانشجویان به جای اینکه گرم مطالعه و تحقیق یا مباحثی در مورد سیاست و جامعه و فرهنگ باشند، چند نفری در حال پیاده کردن آخرین مدل های آرایش مو و صورت بوده و عده دیگری در حال تحلیل ورودی ها ترم جدید و عده دیگری هم مشغول خودنمایی با نیچه، مارکس، دریدا و فوکو و.. بدون آنکه خود هم فهم چندانی از جملاتی که می گویند داشته باشند.

دانشکده های علوم انسانی که با هدف تربیت سیاست مدار و اندیشمند تشکیل یافته است در نهایت با تربیت چند برادر و خواهر بسیجی در یک سو و عده ای مانکن و ریش داعشی و گاها کلاه چه گوارایی که در علف و گل کشیدن تبحر خاصی دارند در سوی دیگر به کار خود خاتمه می دهند.

در کشور ما رشته های دانشگاهی نه بر اساس نیاز جامعه بلکه به صورت کاملا متفاوتی ترسیم و طراحی شده اند.
برخی از واحدهای درسی این رشته ها با نام واحدهای عمومی به غیر کاربردی ترین واحدهای درسی مانند اخلاق و تاریخ عربستان و... اشاره دارد که اغلب دانشجویان به آن واحد درسی به عنوان کلاس " فان" می نگرند که برای ساعتی می توانند سر به سر حجت الاسلام هایی که می خواهند خود را مدرن و دموکرات نشان دهند و با پیشوند دکتر شناخته شوند، بگذارند.
بخش عظیم دیگری از واحدهای درسی این رشته ها به حفظ نظریه های ترجمه شده اندیشمندان غربی اختصاص دارد که دانشجویان بدون فهمیدن چرایی خوانش آن نظریه صرفا شب امتحان آن را حفظ کرده و نمره قبولی می گیرند.
در نهایت برخی واحدهای درسی من درآوردی و بی معنی که با نام بومی سازی علوم انسانی به خورد دانشجویان داده می شود هم بخش دیگر کلاس های این دانشجویان را تشکیل می دهد.

این واقعیت رشته های مهم دانشگاهی در ایران است. علومی که در همه جوامع توسعه یافته به عنوان علوم اساسی و مادر شناخته می شود در اینجا برای رفع تکلیف و اتلاف وقت جوانان طراحی شده است و عملا هیچ بازده ای ندارد. در این سیکل معیوب فارغ التحصیل رشته مشاوره تنها چیزی که نمی داند مشاوره است و دانشجوی جامعه شناسی و سیاست نه جامعه را می شناسد و نه درکی از مفهوم سیاست دارد.

فارغ التحصیل این دانشکده ها نه منتقد و آسیب شناس اجتماعی و آگاه به امور بین الملل، بلکه در بهترین حالت می تواند کارمند ساده ای در فرمانداری یا شهرداری شهرستان خود باشد که آن هم نه بر اساس تخصص بلکه با ارائه کارت بسیج و معرفی چند آشنا و پوشیدن پیراهن دکمه آخوندی و حفظ کردن نام امام جمعه شهرهای مختلف و.. به استخدام درمی آید.
@renaissancetranslate

Comments

Be the first to add a comment