✳️ چالش‌های ایران در شاخص ادراک فساد، بازتاب ضعف‌های نهادی و فرصت‌های اصلاح

✍️حسین سلاح ورزی

✅ گزارش شاخص ادراک فساد (CPI) 2023 که توسط سازمان شفافیت بین‌المللی منتشر شده، تصویر روشنی از وضعیت فساد در بخش عمومی کشورهای جهان ارائه می‌دهد. این شاخص، 180 کشور را بر اساس ادراک فساد در بخش عمومی از نگاه کارشناسان و فعالان اقتصادی رتبه‌بندی می‌کند. ایران با امتیاز 24 از 100 در میان کشورهایی با فساد گسترده قرار دارد و در رتبه 149 جهان جای گرفته است. این رتبه‌بندی نشان‌دهنده چالش‌های جدی ایران در مقابله با فساد و ضعف‌های ساختاری موجود است.

🔸عوامل مؤثر بر جایگاه ایران:
ضعف در سیستم قضایی و نظارت: سیستم قضایی ایران که یکی از ارکان مهم مقابله با فساد است، از ضعف‌های اساسی در استقلال و کارایی رنج می‌برد. نبود مکانیزم‌های شفاف برای گزارش فساد و همچنین محدودیت‌های حقوقی و سیاسی بر روی عملکرد قوه قضاییه، امکان مقابله مؤثر با فساد را تضعیف کرده است. نبود شفافیت کافی در احکام قضایی و عدم نظارت مؤثر بر مسئولان دولتی، فضایی برای گسترش فساد ایجاد کرده است​

🔸فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها: تحریم‌های اقتصادی و بین‌المللی علیه ایران، با محدود کردن دسترسی به منابع و کاهش شفافیت در فرآیندهای مالی و تجاری، فرصت‌های بیشتری برای فساد فراهم کرده است. این وضعیت باعث کاهش کارایی اقتصادی و ایجاد فضایی برای گسترش روابط غیررسمی و سوءاستفاده از منابع عمومی شده است​

🔸نبود شفافیت در فعالیت‌های دولتی: ایران با فقدان شفافیت در نهادهای دولتی و ناتوانی در ایجاد مکانیزم‌های نظارتی مستقل روبروست. عدم انتشار داده‌های مالی، فرآیندهای تصمیم‌گیری دولتی و قراردادهای عمومی، به افزایش فساد کمک کرده است. این مسئله اعتماد عمومی را به نهادهای دولتی کاهش داده و سبب شده تا مقابله با فساد از یک رویکرد کارآمد برخوردار نباشد​

در شاخص ادراک فساد، کشورهایی مانند دانمارک، فنلاند و نیوزلند که دارای سیستم‌های قضایی قوی و نهادهای شفاف هستند، به‌طور قابل‌توجهی در رتبه‌های برتر قرار دارند. این کشورها با نمرات بین 85 تا 90 از 100، توانسته‌اند فضای سالم‌تری را برای مدیریت عمومی و اقتصادی فراهم کنند. در مقابل، کشورهایی که با جنگ و ضعف‌های شدید نهادی روبرو هستند، مانند سومالی و سوریه، در پایین‌ترین رتبه‌ها قرار دارند​

جایگاه ایران در شاخص ادراک فساد 2023، بازتابی از ضعف‌های نهادی و نبود شفافیت در نهادهای دولتی است. برای بهبود این وضعیت، ایران نیازمند اصلاحات گسترده در سیستم قضایی، ایجاد سازوکارهای شفاف نظارتی و مقابله جدی با فساد در بخش عمومی است. در غیر این صورت، فساد نه‌تنها به اقتصاد کشور آسیب می‌زند، بلکه اعتماد عمومی را نیز از بین می‌برد و موجب تشدید چالش‌های اجتماعی خواهد شد.
كانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement