✳️ توصیف پارادوکس در ادبیات فارسی

❇️ پارادوکس که با نام های تناقض ، متناقض نما ، بیان نقیضی و paradox شناخته می شود ، جمع کردن دو امر متناقض با همدیگر است که ظاهرا انجام این کار امکان پذیر نمی باشد. تناقض به ظاهر نا ممکن به نظر می رسد ، اما در عمق معنی می تواند درست باشد. پارادوکس در ادبیات فارسی بیشتر در شعر و نوشته های عارفانه دیده می شود ، البته این موضوع به معنایی نمی باشد که بگوید شاعر های زمینه های دیگر از پارادوکس استفاده نمی کنند. شاعر های شناخته شده ای که در سروده های خود از تناقض نما بهره برده اند عبارتند از :  حافظ ، سرمد کاشانی ، بیدل ، عطار ، سنایی و نظامی .
 
❇️ پارادوکس در مصرع شعر های فارسی:

بلبلی برگ گل خوش رنگ بر منقار داشت
و ندر آن برگ و نوا خوش ناله های زار داشت
( که تناقض میان خوش و ناله های زار برقرار است . )
 
❇️ پارادوکس در ابیات شعر های فارسی:

در اندرون من خسته دل ندانم کیست
که من خموشم و او در فغان ودر غوغا ست
(در این ابیات میان خاموش بودن و در فغان و غوغا بودن تناقض به چشم می خورد. )
 
❇️ پارادوکس در ترکیبات دو کلمه ای شعر های فارسی :

بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است 
بیار باده که بنیاد عمر بر باد است
( ترکیب دو کلمه ای سخت سست یک نمونه از پارادوکس است. )
 
❇️ پارادوکس در شعر : جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه

متناقض نما به صورت خوشه های پراکنده در تمام غزل وجود دارد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan