📚 مروری بر کتاب «عقل و آزادی در نزد کانت، شلینگ،کیرکگارد» اثر میشل کوش

✍ نویسنده: مژده باقربوم

📕 مفهوم واقعی و زنده [آزادی] توانایی برای خیر و شر است.
شلینگ، 1809

🔖 کتاب «عقل و آزادی در نزد کانت، شلینگ، کیرکگارد» اثر میشل کوش- که در سال 2006 و تحت حمایت انتشارات آکسفورد به‌چاپ رسید- بر محوریت «خود- قانون‌گذاری» در نزد «فاعل اخلاقی» تکیه دارد و این موضوع را از چشم‌انداز یکی از مسائل بسیارکلیدی، یعنی امکان تبیین شرّ اخلاقی، مورد کاوش قرار می‌دهد.

🔖 از نظر کوش، این موضوع در شکل‌دهی تفکرات فلسفی در فاصله زمانی بین دو فیلسوف شهیر، یعنی کانت و کیرکگارد، نقش برجسته‌ای داشته و بخوبی قادر است فراز و فرودهای فلسفه ایده‌آلیسم را به نمایش بگذارد. بدین ترتیب، او با تحلیلی از تلاش کانت در حل آنتونومی سوم از نقد خرد ناب، کار خود را آغاز کرده و با ارائه مفهوم غایت‌شناسی طبیعت، فصل نخست ‌را به اتمام می‌رساند. در حقیقت، در نزد کانت، گرچه ایده‌آلیسم استعلایی، فضایی را برای امکان وجود علیّتِ خودمختار باقی می‌گذارد، ولی او سرانجام با رد وجود هر نوع استدلال نظری در باب اراده انسان، به‌عنوان علتی خودمختار، به استدلالی عملی برای آزادی روی می‌آورد و تنها رویکرد برای نیل به حقیقتِ آزادی انسانی را عبارت از پیوند بسیار نزدیکِ آزادی با عقلِ عملی می‌داند.

🔖 وجود چنین رویکردی سبب شد که مسئله انتخاب آزادانه شرّ اخلاقی، به دغدغه اصلی کانت در خلال دهه 1790 تبدیل ‌شود که گاه با دیدگاهی سلبی و گاه در چشم‌اندازی ایجابی بدان می‌نگریست و اساس بحث کوش، در فصل دوم کتاب است. بدین ترتیب، نویسنده در دو فصل آغازین کتاب، به مسیر تکاملی تفکر کانت در باب آزادی استعلایی، خود تعینی عقلانی و امکان آزادی در شراخلاقی می‌پردازد و سپس توجه خود را به سیستم فلسفی اولیه شلینگ معطوف می‌کند که آن هم نقطه عزیمت خود را در آنتونومی سوم کانت قرار داده است...

📎 ادامه مطلب را از فایل زیر مطالعه کنید:

yun.ir/md9837
--------------------------------------
🆔 @jorateandishidan

Comments

Be the first to add a comment