چالش های شترداری به عنوان یک راه حل سازگار با کم آبی در استان بوشهر

✍مهتا بذرافکن


شترها گیاهخوارهایی هستند که گیاهان چون خارها و گیاهان شورزی خورده و نیاز به مصرف آب کم داشته و تاب آوری آنها در آب و هوای گرم بسیار بالاست از این رو از دیرباز شتر یکی از دامهای ویژه شرایط بیابانی، کم آبی و گرما بوده است. سازگاری شتر با شرایط گرم و خشک و کم آب و کویری به لحاظ جسمی نیز تنظیم شده است. لبها، پاها، چشمها، گوشها و بدن شتر با آب و هوای کویری سازگارند.


شتر می تواند یک هفته یا بیشتر بدون آب سرکرده و چربی کوهان شتر موجب می شود که اين حيوان بتواند ماه‌ها بدون غذا دوام آورد. شتر در هر بار نوشیدن می تواند تا حداکثر 32 گالن (46 الیتر) آب بنوشند!
بر خلاف اکثر پستانداران ، دمای بدن یک شتر سالم در طول روز از 34 درجه سانتیگراد به 41.7 درجه در نوسان است.

گوشت شتر در بسیاری از جوامع پرورش دهنده جنبه ای دارویی داشته و نسبت به بقیه گوشت‌ها اقتصادی تر است. شیر شتر نیز بسیار مقوی و کم چرب است،، پشم، چرم و کود شتر نیز بسیار با ارزش است و از این روست که هم اکنون در برخی از کشورهایی که با بحران آبی دست و پنجه نرم می‌کنند، شتر جایگزین دامهای دیگر شده و به عنوان راهی برای سازگاری با کم آبی برگزیده اند.

در ایران اما شترداری به عنوان راهی برای سازگاری با کم آبی هنوز جایگاه خود را باز نکرده است و شترداری با مشکلات زیادی از جمله. تامین منابع آب برای نوشیدن مواجه است.

قیمت شتر گران است و نگهداری زیر 50 راس توجیه اقتصادی ندارد چراکه محصولات شتر مانند شیر و گوشت هنوز چندان تجاری نشده و فقط مصرف محلی دارند. این درحال است که شیر شتر در کشورهایی چون امارات در کافه ها عرضه شده و توریست ها آن را بسیار خوشایند توصیف کرده اند، علاوه بر آن شیر شتر در کارخانه های شکلات سازی نیز مصرف می شود.


صنایع تبدیلی برای دباغی پوست شتر و تهیه چرم بسیار مرغوب و سبک شتر بسیار محدود است، این درحالی است که برخی از کشورها میلیونها دلار از راه صادرات چرم شتر و محصولات آن کسب درآمد می کنند.


پشم شتر در استان بوشهر در کارگاه‌های عبابافی صرف تولید و صادرات عبا و گبه های پشم شتر می‌شود که در جوامع محلی معتقدند برای درمان دردهای پا مفید است، اما همگرایی برای جمع آوری پشم شتر از سراسر ایران و تولید نخ هنوز وجود نداشته و برخی از نقاط کشور پشم شتر بلا استفاده رها می‌شود.

با توجه به قیمت شتر که هر نفر بین 7 الی 15 میلیون تومان است، مشکلات جانبی باعث شده که شتر داری بسیار گران باشد.
البته درصورت ایجاد تشکلهای تعاونی و حمایت از آن از آموزش تا ایجاد صنایع تبدیلی و تکمیلی یک مسیر پایدار و یک راه سازگاری با کم آبی در استان‌های جنوبی و کویری کشوراست جایگزین دامهای سنگین چون گاو و کشتهای آب بر شده و زندگی روستایی را متحول کند.

گفتگو با شتردارران استان بوشهر نشان می‌دهد که نه تنها قیمت شتر، بلکه بیش از آن نبودن راهکاری برای تامین آب مورد مصرف شتر در دو ماه گرم سال، زنجیره تامین، صنایع تبدیلی و تکمیلی و مسائلی از این قبیل مانعی در برابر این کسب و کار سازگارانه ایجاد کرده است. کسب و کاری که می تواند دهها نفر را مشغول به کار کند، جلو مهاجرت را گرفته و روستاها را پايدار سازد.

🆔 @RuralWomenIssues 👨‍🌾

Comments

Be the first to add a comment