آقای پزشکیان! دلار دارید!
جلوی ریخت و پاش صدها میلیون دلار در فوتبال را بگیرید!!
یکی از محورهای همیشگی در بحران ارزی ایران، نقش صنایع صادراتمحور بهویژه پتروشیمیهاست. منتقدان میگویند بخشی از ارز حاصل از صادرات یا با تأخیر به چرخه رسمی برمیگردد یا اصلاً وارد بازار نمیشود؛ موضوعی که بارها از سوی سیاستگذاران پولی هم مورد انتقاد قرار گرفته است.
در این میان، هلدینگهای بزرگ پتروشیمی از جمله هلدینگ خلیج فارس، بهدلیل سهم بالایشان در صادرات غیرنفتی، در کانون توجه قرار دارند. هرچند مدیران این شرکتها معمولاً تحریم و محدودیتهای نقلوانتقال را دلیل میدانند، اما افکار عمومی همچنان آنها را بخشی از مسئله کمبود ارز میبیند.
همزمان، همین هلدینگها وارد مالکیت باشگاههای فوتبال میشوند؛ جایی که منطق اقتصادی جای خود را به ولخرجی میدهد. درباره باشگاه #استقلال_تهران، در رسانهها از هزینهای در حدود دهها میلیون دلار برای یک فصل صحبت شده؛ عددی که حتی در بسیاری از لیگهای اروپای شرقی هم غیرعادی است.
مقایسه با لیگ کرواسی گویاست؛ تیم سوم دنیا و یک الگوی بسیار سالم و موفق فوتبالی. لیگی که ستاره میسازد و به اروپا صادر میکند، اما بالاترین رقمی که برای قرارداد یک بازیکن در آن ثبت شده یک میلیون یورو در سال است. این بازیکن نیز بعد از یک سال با ۳۰ میلیون دلار قرارداد به لیگ برتر انگلیس ترانسفر شده است. در حالی که در ایران، یک لیگ کمتماشاگر و کمدرآمد، هزینه هایی چندین برابر بالاتر میپردازد.
نمونههایی که در فضای رسانهای مطرح شدهاند، شامل قراردادهای بسیار سنگین برای بازیکنان بالای ۳۰ یا ۳۵ سال و همچنین قراردادهای چندمیلیوندلاری برای برخی بازیکنان خارجی استقلال است؛ در یک نمونه، بازیکنی به نام رامین رضاییان با ۳۵ سال سن، یک و نیم میلیون دلار (با قیمت دلار وقت) از استقلال تهران با مالکیت هلدینگ خلیج فارس دریافت کرده است. این بازیکن اکنون نیمکت نشین شده و با وجود اعلام به عنوان بازیکن آزاد، یک مشتری هم ندارد!!
درباره استقلال، منتقدان به نقش علی تاجرنیا نیز اشاره میکنند؛ فردی با پیشینه دندانپزشکی که بهگفته منتقدان، بدون سابقه مشخص در مدیریت ورزشی یا اقتصادی، و بیشتر بر پایه عضویت سیاسی در جریان اصلاحطلب، به موقعیتی اثرگذار در هلدینگ خلیج فارس و سپس در ساختار تصمیمگیری باشگاه استقلال رسیده است. از نگاه این منتقدان، بخشی از ریختوپاشهای چندمیلیوندلاری استقلال، نتیجه دخالت اوست که نه منطق اقتصاد ورزش را میشناسند و نه پاسخگوی هزینههایی ست که از منابع عمومی یا شبهعمومی تأمین میشود.
این فقط یک نمونه است. شاهد ده ها قرارداد با ارقام نجومی هستیم که بازده فنیشان نیز محل سؤال جدی بوده است.
منتقدان میگویند تزریق حتی یک تا دو میلیون دلار واقعی به بازار ارز، در شرایط بحرانی فعلی بازار ارز، میتواند اثر روانی و قیمتی بزرگی داشته باشد؛ اثری که گاهی معادل دهها هزار تومان کاهش در نرخ ارز تلقی میشود.
تناقض دردناک از همینجا چهره خود را نشان می دهد: دلاری که میتواند وارد بازار شود و فشار ارزی را کاهش دهد، بهجای آن به شکل قرارداد فوتبالی، آپشنهای عجیب، و پورسانت دلالان خرج میشود؛ آن هم توسط بنگاههایی که خودشان متهم به ترک فعل در بازگشت ارز هستند.
این مسئله فقط به استقلال محدود نیست. در سالهای اخیر، درباره ریختوپاشها و ابهامات مالی در باشگاههایی مثل تراکتور، پرسپولیس، سپاهان و دیگران نیز بارها گزارش و انتقاد منتشر شده؛ بدون اینکه شفافیت واقعی ایجاد شود. زنوزی در تراکتور گرچه مدعی خصوصی بودن است اما روند شکل گیری خصولتی این چهره ی زیر سوال اقتصادی بر آگاهان امر عیان است. در واقع او نه یک سرمایه گذار و سرمایه دار، که یک سرمایه بر و بانک بلند کن با اتصالات پنهان با جریانات منحرف سیاسی از دوره احمدی نژاد است.
پرسپولیس نیز از جمله تیم های ولخرج و دلارسوز کشور است که مستقیما پمپ خود را در رگ های اقتصاد دولتی کشور فرو کرده و مشغول مکیدن است و به هیچ روی، در رقابت مصرف، میدان را به دیگر رقیبان وا نمی نهد.
سپاهان نیز که همواره از پر خرج ترین تیم های این سفره گسترده شده برای خواص است. حتی باشگاههایی با پشتوانه صنعتی کمتر شناختهشده، مثل چادرملوی یزد، هم وارد چرخه هزینههای سنگین شدهاند؛ جایی که تابش های مشعشع سیاست قبیله ای بر چهره بیت المال می تابد و خواهر زاده های خاتمی با ترکیب سیاست، صنعت و فوتبال، روایت های جدید درباره اولویتهای اقتصادی کشور ایجاد میکند!!!
در نهایت، مسئله فقط فوتبال نیست؛ فوتبال آینهای است از اقتصاد سیاسی ایران. جایی که ارز کمیاب است، اما برای رقابتهای داخلی چه بسا مضر، به راحتی خرج میشود؛ و جایی که بحران ارزی داریم، اما باشگاهها طوری هزینه میکنند که انگار دلار فراوان است!
@zahrdaroo
کلیت موضوع را تایید میکنم ولی تراکتور، مال بخش کاملا خصوصی است.