📖سیاست عقلیِ ایرانیان
«باید دانست که سیاست عقلی… بر دو گونه است: یکی آنکه در آن، مصالح، به‌طور عموم و مصالح پادشاه، در تداوم مُلک او، به‌خصوص، مراعات شود. این سیاست به ایرانیان اختصاص داشت و مُتکی به روش حکمت بود. ... گونۀ دومْ این است که در آنْ مصلحت سلطان و کیفیت استوار شدن پادشاهی از راه قهر و غلبه و دست‌درازی مراعات می‌شود و مصالح عمومی، در این روش، فرع بر مصالح سلطان است. این سیاست از آنِ دیگر پادشاهان جهان است، خواه مسلمان باشد خواه کافر، جز اینکه پادشاهان مسلمان، برحسب طاقتشان، به‌گونه‌ای از آن سیاست پیروی می‌کنند که بر مقتضای شریعت اسلامی باشد و، بنابراین، قوانین آن از یک رشته احکام شرعی و آداب اخلاقی تشکیل می‌یابد و نیز قوانینی را که در آن اجتماع طبیعی است و اصولی را که از لحاظ مراعات شوکت و عصبیت ضرورت دارد، در نظر می‌گیرد و در اصول و قوانین مزبور، نخست به شرع و آنگاه به نظریات حکما دربارۀ آداب و رسوم و سیرت پادشاهان، اقتدا می‌کنند.»
ــ ابن خلدون
مقدمه، ج ۱، صص ۵۸۹-۵۹۱
🔖Ellinne
«باید دانست که سیاست عقلی… بر دو گونه است: یکی آنکه در آن، مصالح، به‌طور عموم و مصالح پادشاه، در تداوم مُلک او، به‌خصوص، مراعات شود. این سیاست به ایرانیان اختصاص داشت و مُتکی به روش حکمت بود. ... گونۀ دومْ این است که در آنْ مصلحت سلطان و کیفیت استوار شدن پادشاهی از راه قهر و غلبه و دست‌درازی مراعات می‌شود و مصالح عمومی، در این روش، فرع بر مصالح سلطان است. این سیاست از آنِ دیگر پادشاهان جهان است، خواه مسلمان باشد خواه کافر، جز اینکه پادشاهان مسلمان، برحسب طاقتشان، به‌گونه‌ای از آن سیاست پیروی می‌کنند که بر مقتضای شریعت اسلامی باشد و، بنابراین، قوانین آن از یک رشته احکام شرعی و آداب اخلاقی تشکیل می‌یابد و نیز قوانینی را که در آن اجتماع طبیعی است و اصولی را که از لحاظ مراعات شوکت و عصبیت ضرورت دارد، در نظر می‌گیرد و در اصول و قوانین مزبور، نخست به شرع و آنگاه به نظریات حکما دربارۀ آداب و رسوم و سیرت پادشاهان، اقتدا می‌کنند.»
ــ ابن خلدون
مقدمه، ج ۱، صص ۵۸۹-۵۹۱
🔖Ellinne
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment